Czytanie z Księgi Apokalipsy świętego Jana Apostoła
Ap 1:1-5
W one dni: Bóg jawnym uczynił to, co ma się stać niebawem, i oznajmił przez poselstwo swojego Anioła słudze swemu Janowi.
On to daje świadectwo słowu Bożemu i świadczy o Jezusie Chrystusie, o wszystkim, co widział.
Błogosławiony, który czyta i słucha słów tego proroctwa i strzeże tego, co w nim jest napisane: albowiem czas jest blisko.
Jan do siedmiu kościołów w Azji.
Łaska wam i pokój od Tego, który jest i który był, i który nadejdzie, i od siedmiu duchów, stojących przed tronem Jego.
I od Jezusa Chrystusa, będącego świadkiem wiernym, pierworodnym spośród umarłych i księciem królów ziemskich.
On to nas umiłował, obmył nas z grzechów naszych we Krwi swojej.
Ewangelia
Ciąg dalszy ☩ Ewangelii świętej według Mateusza.
Mt 18:1-10
Onego czasu: Przystąpili uczniowie do Jezusa mówiąc:
«Któż, mniemasz, jest większy w Królestwie Niebieskim?»
A Jezus przywoławszy dziecię postawił je w pośrodku nich, i rzekł:
«Zaprawdę mówię wam, jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie jako dzieci, nie wnijdziecie do Królestwa Niebieskiego.
Ktokolwiek się przeto uniży jako to dziecię, ten jest większym w Królestwie Niebieskim.
A ktobykolwiek przyjął jedno takie dziecię w imię moje, mnie przyjmuje.
Kto by zaś zgorszył jedno z tych maleńkich, które we mnie wierzą, lepiej by mu było, aby mu zawieszono u szyi kamień młyński, i pogrążono w głębinie morskiej.
Biada światu za zgorszenia.
Muszą bowiem przyjść zgorszenia, wszelako biada temu człowiekowi, przez którego przychodzi zgorszenie.
A jeśli cię ręka twoja albo noga twoja gorszy, odetnij ją i odrzuć precz od siebie.
Lepiej ci jest ułomnym i chromym wnijść do żywota, niż mając dwie ręce lub dwie nogi, być wrzuconym w ogień wieczny.
I jeśli cię oko twoje gorszy, wyłup je i odrzuć precz od siebie.
Lepiej ci jest jednookim wnijść do żywota niż dwoje oczu mając, być wrzuconym do ognistej gehenny.
Baczcie, abyście nie wzgardzili którymi z tych maluczkich.
Powiadam wam bowiem, że Aniołowie ich w niebiesiech zawsze widzą oblicze Ojca mego, który jest w niebie».
Uroczystość świętego Michała, Archanioła.
(Uroczystość ta ustanowioną została w pierwszych wiekach Kościoła).
Święty Michał, Archanioł, jest według nauki Kościoła i tradycyi jednym niebieskich z siedmiu duchów, stojących u tronu Boga. Jest więc jednym z najcelniejszych sług i zwiastunów Najwyższego, któremu Bóg na zbawienie wybranych udzielił dziwnej mocy i powierzył ważne funkcye.
Daniel Prorok, zowie go najprzedniejszym z książąt, a nawet „Księciem Żydów“, przez co chce powiedzieć, że jest Aniołem Stróżem narodu wybranego, który doznaje szczególnej miłości i opieki Boga i odznaczony został jego objawieniami i obietnicami. Dlatego też nazywa się „Wielkim Księciem“, odpowiadającym za synów ludu swojego i uchodzącym za jego opiekuna i obrońcę.
Ponieważ miejsce synagogi zajął Kościół katolicki i Apostolski, ponieważ na mocy łaski uświęcającej i wiary w ukrzyżowanego Chrystusa, Pana i Zbawiciela naszego, zostaliśmy spadkobiercami starozakonnego ludu Izraelskiego, święty Michał jest i u nas przedmiotem osobliwszej czci jako Patron Kościoła św., panującego Papieża i wszystkich duszpasterzy, a z jego osobą wiąże się wiara, że kiedyś pokona Antychrysta.
Wiarę tę wypowiada wraz z ludem kapłan przystępujący do Ofiary Mszy świętej, wyznając swe grzechy przed Bogiem wszechmogącym, Maryą Panną i św. Michałem, prosząc zarazem pokornie Najświętszą Pannę i świętego Michała o ich wstawienie się do Pana. Przy Offertoryum poświęca kapłan kadzidło temi słowy: „Za pośrednictwem świętego Michała, Archanioła, który stoi u prawicy ołtarza i wszystkich wybranych, niechaj Bóg raczy pobłogosławić to kadzidło i przyjąć je jako miłą wonność.“
Objawienie świętego Jana uważa świętego Michała jako potężnego księcia stref niebieskich i pełnego chwały szermierza sprawy Boskiej. Wielka powstała walka w Niebiesiech, wielka ze względu na strony wojujące, ich liczbę i wielką potęgę ze względu na sprawę, o którą chodziło. Po jednej stronie walczył Michał, jako chorąży i wielki hetman z zastępem Aniołów, po drugiej stał smok ze swymi aniołami. „I strącony został ów smok wielki, zwany dyabłem i szatanem, uwodziciel całego świata. Zrzucony został na ziemię, a z nim aniołowie jego.“[1] Bój ten i walka między złem i dobrem, między wyznawcami prawdy i dziećmi kłamstwa trwa dotychczas, a świat chrześcijański czci w świętym Michale i Aniołach jego swego obrońcę i orędownika. Stąd też zniesione w roku 1806 cesarstwo rzymskie i dawny stan rycerski, jako obrońcy i opiekunowie Królestwa Bożego na ziemi i Kościoła świętego przeciw wrogom tej świętej instytucyi, wybrali św. Michała za swego Patrona i szczególną mu cześć oddawali.
Apostoł św. Judasz Tadeusz wspomina w jednym ze swych listów walkę, jaką toczył z szatanem święty Michał o ciało Mojżesza[2]. Jako powód tej walki podają niektórzy starodawni teologowie tę okoliczność, że szatan chciał objąć w posiadanie zwłoki Mojżesza, którego Bóg tak pochował w krainie Moab, iż nikt nie mógł odnaleźć jego grobu. Pod pozorem więc, że wolno mu rościć sobie prawo do zwłok Mojżesza za zabicie Egipcyanina, dążył do ich pozyskania, a zarazem miał zamiar pokazać owe zwłoki Izraelitom i skusić ich do oddawania im czci Bogu przynależnej. Oparł się temu silnie święty Michał, gdyż zwłoki męża sprawiedliwego są własnością Boga, a tem samem chciał zapobiedz bezbożnemu ich nadużyciu. Na tem podaniu opiera się wiara chrześcijan, że święty Michał jest Patronem umierających w chwili konania i bierze ich pod szczególną opiekę. Takie też jest znaczenie słów modlitwy kościelnej: „Michałowi Archaniołowi, przewodnikowi zastępów anielskich, oddał Bóg dusze Świętych Swoich, aby ich wprowadził do Raju radości, gdyż Michał jest księciem Raju i wszystkich dusz, które do niego wejść mają.“ Chwalebnym przeto jest zwyczajem wyznawców chrześcijaństwa błaganie św. Michała o zgon szczęśliwy, a w modlitwach mszalnych jemu poleca Kościół katolicki dusze zmarłych, aby im towarzyszył do Królestwa światłości niebieskiej i czuwał nad ich grobami na ziemi. Ojciec Kościoła Hermas uczy, że święty Michał staje przy łożu śmierci tych, którzy w życiu zachowywali przykazania Boskie, a po śmierci wyznacza im miejsca, jakie mają zająć. Święty Bazyli i inni Ojcowie Kościoła zgadzają się na to zapatrywanie i dodają, że święty Michał waży dusze zmarłych. Malarze zaś i rzeźbiarze dodają w swych utworach szatana przyglądającego się złośliwie i chytrze temu ważeniu, gdyż pragnąłby on chętnie przeważyć szalę na swą stronę.
Podanie mówi, że chrześcijanie już w pierwszych wiekach stawiali św. Michałowi kościoły, kaplice i ołtarze, i że w tych świątyniach działy się niejednokrotnie cuda, o których wieść rozchodziła się po całym świecie chrześcijańskim.
Metafrast mówi, że już za czasów Apostołów pojawił się święty Michał w mieście Chronis we Frygii i źródłu tamtejszemu nadał siłę leczącą, która chorym przywracała zdrowie i tyle działała cudów, że miasto Lardicea i cała okolica przyjęła chrześcijaństwo. Z wdzięczności wzniesiono świętemu Michałowi wspaniały kościół, do którego mieszkańcy wschodnich krajów przez kilka wieków liczne odbywali pielgrzymki.
Gdy cesarz Konstanty budował nad Bosforem nową stolicę, wystawił także kościół św. Michała, o którym Sozomenus dziejopisarz opowiada: „Kościół ten zowią Michaelion, gdyż jest mniemanie powszechne, że w nim pojawia się wielki Archanioł. Że na tem miejscu wielkie dzieją się cuda, sam to poświadczyć mogę, gdyż w wielkim strapieniu i ucisku doznałem niespodziewanej pomocy. I inni doświadczyli rozmaitych dobrodziejstw; kto bowiem jest w niedoli i niebezpieczeństwie, kto nawiedzony chorobą tam się pomodli, tego Pan Bóg uwalnia od złego.“ Następnie opowiada, jak cudownie uleczony został adwokat Akwilin i lekarz Probian.
Z czasów papieża Gelazyusza świętego ukazał się święty Archanioł w roku 493 na górze Gargano w królestwie Neapolitańskiem. Wystawiono mu tam kościół, do którego odbywali pielgrzymki mieszkańcy całego Zachodu. Wielu z nich doświadczyło cudownego wysłuchania swych modłów.
W Rzymie srożyła się w roku 590 straszna zaraza. Papież św. Grzegorz Wielki polecił modły i odmawianie siedmiorakiej Litanii. Wierni podzieleni na siedm procesyi, wychodzili z siedmiu kościołów i zbierali się w Bazylice Najśw. Marii Panny Większej. Podczas nabożeństwa ukazał się ponad grobowcem cesarza Adryana Anioł, wsuwając miecz w pochwę, a Aniołem tym był podobno święty Michał. Pomnik Adryana nazwano odtąd „zamkiem Anioła“, a kościół miejscowy poświęcono czci świętego Michała Archanioła. Na cześć jego, jako hetmana zastępów niebieskich, odbywały się w Rzymie także w dniu 29 września uroczystości wojskowe, np. poświęcanie broni i chorągwi przez Papieża, parady i przeglądy wojska itp.
W Wieku X po Chr. pojawił się Archanioł w dyecezyi Avranches we Francyi i rozkazał na szczycie skały w Normandyi wystawić kościół i oddać go pod swą opiekę. Rozkaz jego wykonano i oddano kościół pod zarząd Benedyktynów, a miejsce to zasłynęło niedługo z licznych cudów i pielgrzymek.
W najnowszych czasach założyli katolicy Bractwo św. Michała, którego członkowie modlą się za uciśnione Papiestwo, pozbawione władzy świeckiej i skazane na jałmużny wiernych. — Uroczystość świętego Michała była, począwszy od VIII wieku, w wielu okolicach świętem nakazanem, a księgi kościelne nazywały ją „kiermaszem świętego Michała.“
„A Bóg pokoju niechaj zetrze szatana pod nogami naszemi prędko.“
(Rzym. 16, 20.)
Nauka moralna.
Kościół katolicki wzywa pomocy świętego Michała przy umierających, on bowiem wyznaczony jest od Boga do tego, aby wiódł dusze chrześcijan przed Sąd Boży. Dla tych, którzy się w chwili zgonu oddają pod jego opiekę i proszą o jego orędownictwo, jest św. Michał dzielnym pomocnikiem. Dlatego też modli się Kościół przy łożu konającego: „Święty Michale, Archaniele, wspomagaj nas w walce, abyśmy na Sądzie Bożym nie poszli na zgubę.“ A w Mszy żałobnej: „Chorąży Michał święty niech zawiedzie dusze, Panie Jezu, do światła, któreś przyobiecał Abrahamowi i potomkom jego.“ Kto przeto pragnie w ostatniej godzinie doznać pomocy tego Archanioła, niech się wyrzeknie grzechu, szatana i jego pokus. Hasłem naszem niech będzie święte imię Michała, które znaczy: Któż jest, jak Bóg?“ Gdy nas szatan kusi do tego lub owego grzechu, gdy nas łudzi powabami świata, gdy podnieca w nas żądze cielesne i obiecuje nam wszystko, bylebyśmy wykroczyli przeciw temu lub owemu przykazaniu, wtedy odegnajmy go temi słowy: „Któż jest, jak Bóg?“ Znaczy to: „Któż tak dobry, jak Bóg? Kogo się należy tak obawiać, jak Boga? Któż nagradza tak, jak Bóg? Któż darzy większem szczęściem, jak Bóg? Komuż winniśmy większe posłuszeństwo, jak Bogu?“” Świat zginie, ciało zgnije, szatan jest kłamcą i oszustem, Bóg tylko i prawda jest wiekuistą. Co On przyrzekł, to się stanie; czem On zagroził, to nas nie minie. Miejmy to na pamięci w chwili pokusy. Gdy się tej zasady trzymać będziemy, w ostatniej chwili stanie przy łożu naszem Michał św. i nie dopuści, abyśmy się stali łupem szatana. On nam dopomoże do zwycięstwa, zawiedzie nas przed Sąd Boży, przeważy szalę jego na naszą korzyść i wyjedna nam u Boga litość i miłosierdzie.
Modlitwa.
Boże, który uwielbioną wolą Swoją przeznaczyłeś ludziom pracę, a Aniołom opiekę nad nami, spraw miłościwie, niech ci, co w Niebie tron Twój otaczają, ochraniają nas na ziemi. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, który z Bogiem Ojcem i Duchem świętym żyje i króluje, po wszystkie wieki wieków. Amen.
Litania do Św. Michała Archanioła
Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.
Ojcze z Nieba Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu Odkupicielu świata Boże,
Duchu Święty Boże,
Święta Trójco Jedyny Boże,
Święta Marya, Królowa Archaniołów, módl się za nami!
Święty Michale Archaniele,
Boga Rycerzu najodważniejszy,
Całego Wojska Niebieskiego Wodzu,
Dumnych zgubo,
Burzycielów plago,
Hetmanie waleczny,
Jednowładco anielski,
Kawalerze osobliwy,
Lucyfera hańbo,
Nieprzyjaciół zwycięzco,
Ozdobny żołnierzu,
Promotorze honoru Boskiego,
Rot Świętych komendancie,
Smoka i towarzyszów jego wzgardzicielu,
Tajemnic Boskich Sekretarzu,
Utarczki Generale,
Wszystkich Monarchów celujący tryumfatorze,
Książe najchwalebniejszy,
Znakomity Kościoła Świętego Obrońco,
Boże bądź nam miłościw, odpuść nam, Panie,
Od wszystkiego złego, wybaw nas, Panie.
Przez przyczynę Świętego Michała, wybaw nas, Panie
My grzeszni Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.
Abyś nam grzechy odpuścić raczył,
Abyś panom chrześcijańskim zgodę, pokój i moc dać raczył,
Abyś wszystkim wiernym w utarczkach poległym odpoczynek wieczny dać raczył,
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.
Kyrie elejson, Chryste clejson, Kyrie elejson.
Ojcze nasz. Zdrowaś Marya. Chwała Ojcu.
V. Święty Michale Archaniele broń mnie w potrzebie.
R. Abym nie zginął(ęła) w Dzień Sądu.
V. Módlmy się. Błogosławionego Michała Archanioła Twego, prosimy Panie, przyczyna chwalebna zawsze i wszędzie niech nas zasłania i do życia prowadzi wiecznego.
R. Amen.
V. Świętego Archanioła Twego Michała wspomożeniem ciesząc się pokornie Cię, Panie, upraszamy, abyśmy czego naszymi zasługami nie możemy, jego przyczyny dostąpić mogli. Przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.
R. Amen.
Pozdrowienie Św. Michała Archanioła
Bądź pozdrowiony, Święty Michale Archaniele, najchwalebniejszy Książę Wojska Niebieskiego. Pan z Tobą.
Błogosławiony jesteś między wszystkimi Chórami Anielskimi i niech będzie zawsze Błogosławiona Przenajświętsza Trójca, Która zechciała Cię ubogacić tylu Darami, Łaskami i przywilejami.
Święty Michale Archaniele, Opiekunie Kościoła powszechnego, módl się za nami i przybywaj z pomocą w naszych potrzebach.
Uwolnij nas od smoka piekielnego oraz od wszystkich nieprzyjaciół widzialnych i niewidzialnych, teraz i w godzinę naszej śmierci, po której oczekujemy za cenę Twej potężnej opieki uwolnienia od mąk Czyśćca i wprowadzenia przez Ciebie samego do szczęśliwej obecności z Bogiem w Niebie. Ufamy, że tak się stanie. Amen.
Mały egzorcyzm do Św. Michała Archanioła
Sancte Michael Archangele, defende nos in praelio, contra nequitiam et insidias diaboli esto praesidium: Imperet illi Deus, supplices deprecamur, tuque, Princeps Militiae Caelestis, satanam aliosque spiritus malignos, qui ad perditionem animarum pervagantur in mundo, divina virtute in infernum detrude. Amen.
Święty Michale Archaniele broń nas w walce. Przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź nam obroną.
Niech go Bóg pogromi, pokornie prosimy.
A Ty, Książe Wojska Niebieskiego, szatana i inne duchy złe, które na zgubę dusz ludzkich krążą po świecie, Mocą Bożą strąć do piekła.
Amen