Porcjunkula czyli kościółek Matki Boskiej Anielskiej
W uroczej dolinie Umbrii, w pobliżu miasta Asyżu, stał mały kościółek pod wezwaniem Matki Boskiej Anielskiej.
Wystawili go w IV wieku pielgrzymi wracający z Ziemi św. i umieścili w nim relikwie z grobu Matki Boskiej.
Podupadłym z biegiem lat kościółkiem zaopiekował się św. Benedykt z Nursji i odtąd zamieszkali tu jego synowie oni to nazwali go z powodu jego szczupłości Porcjunkula.
Gdy w XI. w. OO. Benedyktyni stąd poszli, kościółek Porcjunkuli począł się znowu chylić ku upadkowi.
Mimo to pobożni czciciele Najświętszej Maryi Panny nie przestali odwiedzać Porcjunkuli, gdzie często w nadzwyczajny sposób prośby ich zostały wysłuchane.
To wszystko skłoniło św. Franciszka który całym sercem przywiązał się do tego miejsca, do odnowienia za wszelką cenę zniszczonego przybytku Pańskiego.
Sam więc znosił kamienie i zbierał jałmużnę, by móc opłacić rzemieślników, zajętych przy odbudowie ulubionej świątyni.
Za jego staraniem sprowadzono tu księdza z Asyżu i wznowiono służbę Bożą.
Tu usłyszał Franciszek głos Boży, wzywający go do życia doskonałego w ubóstwie, tu gromadzili się pierwsi jego uczniowie, tu u stóp ołtarza Matki Boskiej Anielskiej poświęciła św. Klara Bogu swe życie.
Gdy zaś Franciszek założył pierwszy zakon, uprosił sobie od OO. Benedyktynów Porciunkule, która jak wyraził się św. Antoni stała się kamieniem węgielnym i kolebką zakonu Serafickiego.
Skromny ten kościółek stał się wkrótce sławnym dzięki odpustowi, który został do niego przywiązany i, o którym powiedział uczeń św. Franciszka, bł. Idzi
,,łaski, które można otrzymać w Porcjunkuli są tak wielkie, tak liczne że cały świat śpieszył by tam, gdyby o nich wiedział.
Jak powstał odpust Porcjunkuli?
Św. Franciszek jak opowiadają pierwsi kronikarze zakonni spędzał całe noce na modlitwie,bezustannie prosząc Boga o nawrócenie grzeszników.
Gdy tak pewnego razu się modlił, zjawił mu się anioł Boży i wezwał go, żeby natychmiast udał się do pobliskiego kościółka Porcjunkuli, bo tam czeka nań Zbawiciel i Matka Najświętsza ,otoczeni chórem aniołów.
Św. Franciszek niezwłocznie pospieszył do Porcjunkuli i tam przedstawił się jego oczom niezwykły widok.
Nad głównym ołtarzem unosił się Boski Zbawiciel opromieniony blaskiem niebiańskiej chwały, której żaden język ludzki nie mógłby opisać.
Oczy Jego, pełne niewymownej słodyczy, łaskawości i miłości, zwrócone były ku Świętemu.
Franciszek, olśniony takim widokiem rzucił się na twarz, by wspólnie z niebianami złożyć hołd Panu swemu i oddać cześć Królowej Anielskiej,
Syn zaś Boży odezwał się do niego:
,, Franciszku, słyszałem twoją żarliwą modlitwę , wiem jak bardzo pragniesz zbawienia dusz nieśmiertelnych.
Zażądaj przeto w tym celu jakiejkolwiek łaski, a ja ci jej udziele” .
Łaskawe słowa Zbawiciela napełniły Franciszka otuchą i wielką ufnością i dlatego rzekł pokornie:
,,Jezu Chryste, Panie i Boże mój ! Ja nędzny, niegodny grzesznik, proszę Cię najpokorniej, abyś wszystkich tych, którzy po szczerym wyznaniu swoich grzechów odwiedzą ten kościół udzielił im odpustu zupełnego, t.j. darował wszystkie kary doczesne.
Gdy nadto Maryja poparła prośby wiernego sługi,
Zbawiciel tak odezwał się do Świętego :
Franciszku łaska, o którą prosisz jest wielka, ale prośba twoja zostanie wysłuchana, gdyż zgadza się z moimi zamiarami.
Idź tylko do papieża, mego namiestnika, któremu dałem władzę związywania i rozwiązywania i żądaj w moim Imieniu by Ci zatwierdził to o coś mnie prosił.
Franciszek podziękował Zbawicielowi i udał się w towarzystwie brata Masseusza, który był świadkiem powyższego objawienia, do Perugii, gdzie wtenczas przebywał papież Honoriusz III .
Tam więc przedstawił mu swoją prośbę.
Ojcze Św. niedawno odnowiłem w pobliżu Asyżu kościół pod wezwanıem Najśw. Maryi Panny, znany pod nazwa Porciunkuli.
Dla miłości Pana naszego Jezusa Chrystusa, Jego Matki chwalebnej i dla zbawienia wszystkich dusz,
Proszę Cię o łaskawe udzielenie temu kościołowi odpustu zupełnego, bez obowiązku składania osobnej jałmużny.
Gdy papież nie chciał się zgodzić na jego żądanie przedkładając mu, że prosi o rzecz niezwykłą i nieznaną dotychczas w Kościele,
rzekł w końcu św. Franciszek :
,,Ojcze Św, nie w własnym imieniu o to cię prosze, lecz w Imieniu Jezusa Chrystusa, który mnie do ciebie posłał.”
Wówczas papież odrzekł: ,,W Imię Pańskie udzielam ci żądanego odpustu”.
W ten sposób został zatwierdzony odpust Porcjunkuli, ale nie wyznaczono jeszcze dnia, w którym można by było odpustu tego uzyskać.
Również i ten dzień miał być wyznaczony z woli samego Boga.
Pewnego razu w porze zimowej zanosił św.Franciszek gorące modły do Boga za grzeszników, przy czym do krwi się biczował,aby zadośćuczynić za grzechy ludzkości.
Tuż była późna noc, gdy przystąpił doń szatan i odezwał się: ,,Po Cóż niepotrzebnie niszczysz się już w tak młodym wieku!
Oszczędzaj raczej swych sił i wzmocnij je pokrzepiającym snem, byś mógł dłużej żyć i pracować dla chwały Bożej”.
Św. Franciszek spostrzegł się jednak odrazu, że to podszept złego ducha i dlatego wybiegł z celi i, zrzuciwszy z siebie habit, tarzał się w ciernistym, śniegiem pokrytym krzaku także z licznych ran popłynęły strugi krwi.
Tymczasem olśniewający blask otoczył św. Franciszka, a ciernie, zbroczone jego krwią pokryły się białymi i czerwonymi różami.
Anioł w śnieżnobiałych szatach przystąpił do Świętego i oznajmił mu, żeby pośpieszył do Porcjunkuli bo tam oczekuję go znowu Zbawiciel.
Posłuszny wezwaniu Bożemu, zerwał Franciszek dwanaście białych i dwanaście czerwonych róż i podążył do ulubionego kościółka, gdzie rzeczywiście czekał nań Zbawiciel i Matka Jego, otoczeni mnóstwem aniołów.
Upadł przeto na kolana i złożył zerwane róże na ołtarzu.
Pan Jezus zaś rzekł do wiernego sługi:
,,Franciszku, dlaczego nie oddajesz czci Matce Najśw., jak to przyrzekłeś?
Od razu zrozumiał Franciszek że chodzi tu o dusze, które miały dostąpić zbawienia wiecznego przez odpust Porcjunkuli i odrzekł:
,,O trzykroć Święty Boże, racz że w nieskończonym swym miłosierdziu naznaczyć dzień, w którym wierni odpustu tego mogliby dostąpić” .
Naznaczam więc dzień, w którym skruszyłem okowy Piotra, księcia Apostołów.
Ale czy uwierzą ludzie moim słowom ?
,,Nie bój się niczego”, rzekł Chrystus: ,,idź powtórnie do mojego namiestnika na ziemi i oznajmij mu, żeby odpust ten ogłosił i zatwierdził wyznaczony przeze mnie dzień” .
Następnego dnia pośpieszył Franciszek z trzema braćmi do Rzymu, zabrawszy z sobą trzy białe i trzy czerwone róże, jako świadectwo wiarygodności.
Papież po krótkim wahaniu przychylił się do jego prośby i rozkazał ogłosić odpust Porcjunkuli.
Tyle mówi legenda o powstaniu odpustu Porcjunkuli.
Historia zaś potwierdza to, ustalając, że wskutek objawienia Bożego otrzymał Św. Franciszek od papieża Honoriusza III.
Potwierdzenie odpustu Porcjunkuli, który został uroczyście ogłoszony przez siedmiu biskupów dnia 2 sierpnia 1216 r., przy poświęceniu kościoła Najśw. Maryi Panny .
Odtąd corocznie spieszyły do kościoła Najśw. Maryi Panny liczne pielgrzymki dla odpustu, który w krótkim czasie osiągnął wielki rozgłos i sławę.
W r. 1480 udzieliła Stolica Apostolska udzieliła odpustu Porcjunkuli siostrom Klaryskom, a nieco później rozszerzyła na wszystkie kościoły trzech zakonów Św. Franciszka.
Papież Pius IX. orzekł w r. 1847, że wierni mogą po szczerym wyznaniu swoich grzechów i przyjęciu Komunii św. uzyskać odpust Porcjunkuli tylekroć, ilekroć odwiedza kościół, uprzywilejowany tym odpustem i tam pomodlą się na intencję Ojca Św.
W ostatnich czasach zwrócił Kościół szczególną uwagę na odpust Porcjunkuli, określając jego właściwości i warunki, pod jakimi można go dostąpić.
Zniesiono więc niektóre uprzednio nadane przywileje, a nowe ujęto w ściśle ustalone warunki.
Całkiem słusznie zdobył sobie największy rozgłos i zaufanie wiernych właśnie ten odpust, który został uproszonv przez jednego z największych Świętych, nadany przez samego Chrystusa, uroczyście potwierdzony i wciąż rozszerzany przez Kościół Św.
Wprawdzie nie łatwo zdobędziemy się na takie skupienie ducha jakie jest potrzebne dla uzyskania odpustu zupełnego, nie musimy się jednak obawiać gdy uprzytomnimy sobie, że właśnie przy uzyskaniu odpustu Porcjunkuli Zbawiciel będzie nas wspomagał szczególną swą łaską, a Matka Boska i św. Franciszek nie odmówią nam swej nadzwyczajnej pomocy, skoro tak wielką odegrali rolę przy udzielaniu wiernym tego niezwykłego odpustu .
Nieomieszkajmy przeto korzystać z nieprzebranych łask miłosierdzia Bożego, zapewniajmy sobie zbawienie wieczne i nieśmy pomoc cierpiącym w czyśćcu braciom i siostrom naszym.
Pozyskanie odpustu Porcjunkuli
Gdzie można dostąpić odpustu Porcjunkuli?
Porcjunkuli odpustu można dostąpić: we wszystkich kaplicach i kościołach trzech zakonów św. Franciszka. Zatem we wszystkich kościołach i kaplicach OO. Franciszkanów (Reformatów Bernardynów, Kapucynów. S Klasek. zgromadzeń, prowadzących życie klasztorne według reguły III. zakonu i zagregowanych Kongregacji ( Sióstr Elżbietanek i Boromeuszek) oraz w kościołach franciszkańskich. Wyżej więc wymienione zakony i zgromadzenia posiadają przywilej odpustu bez osobnego nadania.
W ich kościołach i kaplicach publicznych mogą wszyscy wierni dostąpić tego odpustu.
Tercjarze – mogą w uroczystość Porcjunkuli (2. sierpnia) dostąpić tego odpustu w kościołach w których zgromadzenie III Zakonu zostało prawnie założone.
Jeżeli w miejscu, gdzie mieszkają tercjarze nie ma kościoła jednego z trzech zakonów św. Franciszka, a zgromadzenie III Zakonu nie zostało prawnie w danym kościele parafialnym założone, to tercjarze mogą uzyskać odpusty Porcjunkuli w swoim kościele parafialnym , chociaż ten nie posiadałby owego przywileju.
Odpustu Porcjunkuli można wreszcie dostąpić w kościołach które przywilej taki otrzymały z Rzymu za uprzednią zgodą biskupa diecezjalnego.
W jaki sposób można dostąpić odpustu Porcjunkuli?
1. Od godziny 12 w południe przed uroczystością do północy dnia następnego
2. Jeżeli drugi sierpień przypada w dzień powszedni, może duszpasterz
z słusznych przyczyn przenieść odpust na niedzielę następną, przy czym obowiązują te same warunki
3. Kto uzyskał odpustu Porcjunkuli 2. sierpnia, może ich jeszcze raz uzyskać w następną niedzielę, ale tylko w innym kościele,
w którym przeniesiono odpust na niedzielę, (Św. Poenit. styczeń 1930 r.).
Kto może dostąpić odpustu Porcjunkuli
Odpustu Porcjunkuli mogą dostąpić:
1. Wszyscy wierni, którzy znajdują się w stanie łaski uświęcającej i spełnią przypisane warunki.
2. Chorzy, którzy przyjęli Sakramenty św., a nie mogą odwiedzić kościoła, mogą również dostąpić odpustu Porcjunkuli, o ile oprócz przyjęcia Sakramentów św., odmówią przepisane modlitwy (sześć Ojcze nasz, Zdrowaś i Chwała Ojcu) i w zamian za odwiedzenie kościoła, spełnią jakiś inny dobry uczynek, nałożony im przez spowiednika.
W ten sam sposób mogą postąpić wszyscy inni, którym trudne warunki nie pozwalają odwiedzić kościoła (więźniowie itp.)
3. Tercjarze w podróży mogą dostąpić odpustu Porcjunkuli w obcym kościele parafialnym, o ile w miejscu tymczasowego ich pobytu nie ma kościoła, który by posiadał przywilej odpustu Porcjunkuli.
Pod jakimi warunkami można dostąpić?
Odpustu Porcjunkuli można dostąpić pod warunkami następującymi :
1. Jednorazowa spowiedź, którą należy odprawić w tym samym dniu odpustu, albo w jednym z ośmiu dni przed lub po uroczystości Porcjunkuli t.zn., od. 25. lipca do 8. sierpnia włącznie.
Ci którzy co najmniej dwa razy w miesiącu się spowiadają albo niemal codziennie przystępują do Stołu Pańskiego, nie potrzebują osobno się spowiadać.
2. Komunię Św. można przyjąć w przede dniu odpustu, w dniu samej uroczystości lub w oktawie t. zn., w jednym z siedmiu dni po Porcjunkuli.
Można więc dostapić odpustu Porcjunkuli przed spowiedzią i Komunia św. Obydwa Sakramenta Św. można przyjąć nie tylko w kościele odpustowym, lecz także i w każdym innym, przy czym trzeba jeszcze zaznaczyć, że wystarczy jednorazowa ich przyjęcie .
3. Nadto, aby uzyskać odpust Porcjunkuli trzeba przy każdorazowym odwiedzaniu kościoła odmówić przynajmniej sześć Ojcze nasz Zdrowaś i Chwała Ojcu na intencję Ojca św.
Na mocy bowiem orzeczenia papieża Piusa XI. z 7 dnia 5. 7. 1930 r., dla uzyskania odpustu Porcjunkuli, jak i innych podobnych, dla dostąpienia których potrzebne jest odwiedzenie kościoła,nie wystarczy, jak dotąd, jakaś bądź, modlitwa ustna, lecz przy każdym odwiedzeniu kościoła musi się odmówić sześć Ojcze nasz, sześć Zdrowaś i sześć Chwała Ojcu.
Modlitwę tę musi odmówić nie tylko umyślnie lecz także ustnie.
W Końcu każdy musi wzbudzić w sobie żywe pragnienie uzyskania odpustu.
4. Istnieje jeszcze przepis Kościoła. żeby w czasie odpustu Porcjunkuli w kościołach, gdzie wierni dostępują odpustu Porcjunkuli, wystawiono figurę lub obraz Najśw. Maryi Panny, albo Św. Franciszka dla publicznej czci
5. W ostatnich latach wydała Stolica Apostolska rozporządzenie, że w kościołach, które posiadają przywilej Porcjunkuli, powinno się odprawiać wspólną godzinę odpustową t.zn.. że w oznaczonym czasie ma się odprawić wspólne publiczne modlitwy za Kościół, za Ojca św, za wytępienie herezji, nawrócenie grzeszników, o pokój i zgodę między narodami. Oprócz tego do wspólnej godziny odpustowe powinno się dołączyć nabożeństwo do Matki Boskiej Anielskiej i św. Franciszka, a litania do wszystkich Świętych i błogosławieństwo sakramentalne ma to wspólne nabożeństwo zakończyć.
Uwaga: Odpustu Porcjunkuli można dostąpić dla siebie i dla dusz w czyśćcu cierpiących tyle razy, ile razy odwiedzi się kościół i odmówi przepisane modlitwy.