Katechizm katolicki Świętego Piusa X:
,,O prawdziwym Kościele Chrystusowym„
W co wierzymy przez pierwsza część dziewiątego artykułu Składu Apostolskiego: Święty Kościół
Powszechny? Przez pierwszą część dziewiątego artykułu Składu Apostolskiego: Święty
Kościół Powszechny, wierzymy, że istnieje społeczność nadprzyrodzona, widzialna,
święta i powszechna, którą ustanowił Jezus Chrystus, gdy żył na świecie, i nazwał
Kościół swoim.
W jaki sposób pierwsza część dziewiątego artykułu wynika z artykułu ósmego? Pierwsza część
dziewiątego artykułu wynika z artykułu ósmego, bo chociaż Jezus Chrystus jako
założyciel kościoła ustawicznie w nim mieszka, to jednak świętość otrzymał Kościół w
darze od Ducha Świętego, który jest źródłem i dawcą wszelkiej świętości.
Po co Jezus Chrystus ustanowił Kościół? Jezus Chrystus ustanowił Kościół po to, aby dalej
pełnił w świecie Jego zadanie, aby mianowicie w Kościele i przez Kościół aż do
skończenia świata ludziom były przydzielane owoce Odkupienia, dokonanego na krzyżu.
Kto ma rządzić Kościołem z woli Jezusa Chrystusa?
Z woli Jezusa Chrystusa Kościołem rządzić mają apostołowie pod zwierzchnictwem
Piotra oraz ich prawowici następcy.
Kto jest prawowitym następcą świętego Piotra w rządach nad całym Kościołem? Prawowitym
następcą świętego Piotra w rządach nad całym Kościołem jest każdorazowy Biskup
Rzymu, czyli Najwyższy Kapłan rzymski, innymi słowy Papież, bo on sprawowanie
najwyższej władzy obejmuje po Piotrze, który był Biskupem miasta Rzymu i umarł jako
Biskup miasta Rzymu.
Kto jest prawdziwą głową Kościoła? Prawdziwą głową Kościoła jest sam Jezus Chrystus,
który w sposób niewidzialny zamieszkuje go, rządzi nim i jednoczy w Sobie Jego 57
Dlaczego Papież rzymski zwie się i jest głową widzialną Kościoła i Namiestnikiem Jezusa
Chrystusa na ziemi?Papież rzymski zwie się i jest widzialną głową i Namiestnikiem Jezusa
Chrystusa na ziemi, ponieważ widzialna społeczność musi mieć widzialną głowę, więc
Jezus Chrystus św. Piotra i jego następcę aż do końca świata ustanowił taką głową
widzialną Kościoła i zastępca swoim we władzy nad Kościołem.
Jaka jest władza rzymskiego Papieża? Władza rzymskiego Papieża jest najwyższa, pełna,
jemu właściwa i bezpośrednia, zarówno nad wszystkimi Kościołami jako też nad każdym
Kościołem z osobna, tudzież nad wszystkimi pasterzami i wiernymi razem jako tez nad
każdym z osobna.
Którzy są prawowici następcy apostołów? Prawowitymi następcami apostołów z
ustanowienia Bożego są Biskupi, których Papież rzymski stawia na czele poszczególnych
Kościołów, i oni rządzą potem tymi Kościołami władzą im właściwą pod
zwierzchnictwem Papieża.
Czym więc jest Kościół, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa? Kościół, ustanowiony przez
Jezusa Chrystusa, jest społecznością widzialną ludzi ochrzczonych, którzy zjednoczeni
wyznawaniem tej samej wiary i węzłem wzajemnej zależności dążą do tego samego celu
duchownego pod zwierzchnictwem Papieża rzymskiego i Biskupów, pozostających w
jedności z nim.
Co to jest ciało Kościoła? Ciało Kościoła jest to to, co w nim jest widzialne i sam Kościół
czyni widzialnym, czyli wierni sami, o ile są w jedno złączeni, rząd zewnętrzny,
zewnętrzny urząd nauczycielski, zewnętrzne wyznawanie wiary, udzielanie
Sakramentów, obrzędy etc.
Co to jest dusza Kościoła? Dusza Kościoła jest to to, co jest niewidzialnym pierwiastkiem
duchownego i nadprzyrodzonego życia Kościoła, czyli ustawiczna pomoc Ducha
Świętego, pierwiastek władzy, wewnętrzna uległość rządom Kościoła, łaska uświęcająca
z cnotami wlanymi etc.
Dlaczego Kościół Jezusa Chrystusa zwie się i jest drogą, czyli środkiem koniecznym do zbawienia?
Kościół Jezusa Chrystusa, dlatego zwie się i jest drogą, czyli środkiem koniecznym do
zbawienia, ponieważ Jezus Chrystus ustanowił Kościół, aby w nim i przezeń owoce
odkupienia udzielały się ludziom; stąd nikt spośród tych, którzy nie nalezą do Kościoła,
nie może dostąpić zbawienia w myśl zasady: „Poza Kościołem nie ma zbawienia.”
Jak się różni Kościół, przez Jezusa Chrystusa ustanowiony, od innych kościołów, które noszą nazwę
chrześcijańskich? Kościół ustanowiony przez Jezusa Chrystusa, różni się od innych
kościołów, które się nazywają chrześcijańskimi, znamionami, mianowicie jednością,
świętością, powszechnością (katolickością) i apostolskością; Jezus Chrystus przyznał je
Kościołowi swojemu, i znajdują się one tylko w Kościele Katolickim, którego głową jest
Ojciec Święty w Rzymie.
Czy prawdziwy Kościół można krótszą i prostszą drogą odróżnić od innych kościołów? Kościół
prawdziwy można odróżnić od innych Kościołów krótszą i prostszą drogą, czyli tym, że 58
Kościół prawdziwy, zgodnie ze starą zasadą Ojców Gdzie Piotr, tam Kościół, podlega
Biskupowi Rzymskiemu, jako swej głowie widzialnej, i tę podległość uważa za rzecz
istotną.
Jakim sposobem z tej zasady (Gdzie Piotr, tam Kościół) można to wywnioskować? Z tej zasady
można to łatwo wywnioskować, bo skoro Jezus Chrystus Kościół swój, który miał zawsze
trwać, zbudował na Piotrze, przeto tylko taki Kościół może być Kościołem prawdziwym,
którym rządzi i kieruje prawowity następca Piotra; tym zaś jest Biskup rzymski, czyli
Papież.
Jakiej władzy udzielił Chrystus Pan Kościołowi, żeby Kościół osiągnął cel, dla którego został
założony? Chrystus Pan udzielił Kościołowi dla osiągnięcia celu, dla którego został
założony, władzy sądowniczej i kapłańskiej; władza zaś sądownicza zawiera władzę
nauczania.
Co to jest władza nauczania? Władza nauczania jest to prawo i obowiązek Kościoła
strzeżenia, wykładania, obrony i głoszenia nauki Jezusa Chrystusa wszystkiemu
stworzeniu niezależnie od jakiejkolwiek władzy ludzkiej.
Czy w wykonywaniu władzy nauczania jest różnica między ochrzczonymi i nieochrzczonymi? W
wykonywaniu władzy nauczania jest różnica między ochrzczonymi i niechrzczonymi: 1.
ochrzczonym bowiem Kościół naukę przedkłada i nakłada ją na nich, a oni winni ją
przyjmować nie tylko z prawa Boskiego, lecz także na podstawie władzy, jaką Kościół ma
nad nimi jako nad poddanymi; 2. nieochrzczonym zaś Kościół przedkłada naukę w imię
Boga, oni zaś winni się jej nauczyć i przyjąć ją nie z rozkazu Kościoła, lecz z prawa
Boskiego.
Kto przeto w Kościele posiada władzę nauczania? Władzę nauczania posiada w Kościele
Papież i Biskupi, którzy pozostają z nim w jedności; stąd mówi się, że oni stanowią
Kościół nauczający.
Czy Kościół jest nieomylny w nauczaniu? W nauczaniu dzięki ustawicznej pomocy Ducha
Świętego, obiecanej przez Jezusa Chrystusa, Kościół jest nieomylny, gdy czy to w
zwyczajnym i powszechnym nauczaniu, czy też uroczystym orzeczeniem władzy
naczelnej podaje wszystkim do wierzenia prawdy wiary i obyczajów, które są bądź
objawione same w sobie, bądź też pozostają w związku z objawionymi prawdami.
Jaki jest nasz obowiązek względem prawd wiary i obyczajów, które Kościół podaje wszystkim do
wierzenia jako objawione od Boga? W prawdy wiary i obyczajów, które Kościół podaje
wszystkim do wierzenia jako objawione od Boga, czy to przez zwyczajne i powszechne
nauczanie, czy też przez uroczyste orzeczenie, winniśmy wierzyć wiarą Boską i katolicką.
Jak się nazywa prawda tak określona? Prawda tak określona nazywa się dogmatem wiary, a
jej przeciwieństwem jest herezja. 59
Które są prawdy nie objawione wprost, lecz związane z objawionymi? Prawdami nie
objawionymi wprost, lecz złączonymi z prawdami objawionymi, są głównie fakta
dogmatyczne i wyroki Kościoła o tych twierdzeniach, które on potępił i zabronił.
Czy winniśmy przyjmować także te prawdy, które nie są wprost objawione, ale pozostają w
związku z objawionymi, a które Kościół tak samo wszystkim podaje do wierzenia? Również te
prawdy, które nie są wprost objawione, ale pozostają w związku z objawionymi, a które
Kościół tak samo wszystkim do wierzenia podaje, winniśmy przyjmować sercem i ustami
dla nieomylności Kościoła, która się rozciąga i na te prawdy.
Co mogą i powinni czynić Biskupi we własnej diecezji na mocy władzy nauczania? Biskupi we
własnej diecezji na mocy władzy nauczania mogą i powinni albo sami, albo przez drugich
prawdy wiary i obyczajów, przyjęte przez Kościół, podwładnym w stosowny sposób
podawać i wpajać, niebezpieczne dla wiary nowości odpierać i w razie potrzeby donosić
o nich najwyższej władzy kościelnej.
Co to jest władza kapłańska? Władza kapłańska jest to władza sprawowania świętych
czynności, zwłaszcza w służbie ołtarza, powierzona świętej Hierarchii, głównie
Biskupom, przez Sakrament Kapłaństwa, zmierzająca wprost do zbawienia dusz drogą
sprawowania służby Bożej i szafowania Sakramentami i sakramentaliami; nazywa się to
duszpasterstwem.
Którzy ludzie są członkami Kościoła, ustanowionego przez Jezusa Chrystusa? Członkami
Kościoła, ustanowionego przez Jezusa Chrystusa, są ochrzczeni, złączeni węzłem
jedności, wiary i wspólności katolickiej.
Kto jest poza Kościołem, ustanowionym przez Jezusa Chrystusa? Poza Kościołem,
ustanowionym przez Jezusa Chrystusa, są: 1. Nieochrzczeni. 2. jawni apostaci, heretycy,
schizmatycy i ci ekskomunikowani, których należy unikać
Kto to są apostaci, heretycy, schizmatycy i ekskomunikowani, których należy unikać? Apostaci są
to ochrzczeni, którzy zupełnie odpadli od wiary chrześcijańskiej; heretycy są to tacy, co
uparcie albo zaprzeczają jakiemuś dogmatowi wiary, albo wątpią o nim; schizmatycy są
to ci, co się wzbraniają poddać Ojcu Świętemu, albo też nie chcą mieć nic wspólnego z
członkami Kościoła, podlegającymi Papieżowi; ekskomunikowani z obowiązkiem
unikania ich są to ci, których ta kara spotkała według postanowień świętych kanonów.
Czy ci wszyscy podlegają prawom Kościoła? Ci wszyscy podlegają prawom Kościoła, gdyż są
jego poddanymi, chyba że Kościół bądź wyraźnie, bądź milcząco uważa ich za wyjętych
spod swego prawa.
Czy ekskomunikowani tolerowani są członkami Kościoła? Ekskomunikowani tolerowani są
członkami Kościoła, ale się ich wyklucza od tych skutków spólności życia z wiernymi,
które są wymienione w świętych kanonach, a mogą je oni odzyskać tylko wtedy, gdy
zaniechają oporu i otrzymają zwolnienie od tej najcięższej kary.
Czy dorosły, który umiera bez Sakramentu Chrztu, może być zbawiony? Dorosły, który umiera 60
bez Sakramentu Chrztu, może być zbawiony nie tylko wtedy, gdy ma wiarę przynajmniej
w te prawdy, w które każdy musi wierzyć, bo są one nieodzownym warunkiem
zbawienia, i gdy ma miłość, która zastępuje chrzest, ale także wtedy, jeśli przy pomocy
światła Bożego i łaski Bożej, nie znając bez własnej winy prawdziwej religii i będąc
gotowym słuchać Boga, pilnie zachowywał prawo przyrodzone.
Czy dorosły, ochrzczony ważnie, a należący bez swej winy do sekty heretyckiej lub schizmatyckiej,
może być zbawiony? Dorosły, ochrzczony ważnie, a należący bez swej winy do sekty
heretyckiej lub schizmatyckiej, może również być zbawiony, jeśli nie stracił otrzymanej na
chrzcie, a jeśli ją utracił, odzyskał ją przez odpowiednią pokutę.
Co się dzieje z tymi, którzy choć poznali prawdę Kościoła Jezusa Chrystusa, dobrowolnie pozostają
poza nim? Ci, którzy poznali prawdę Kościoła Jezusa Chrystusa, a jednak pozostają poza
nim, grzeszą ciężko i dlatego nie mogą być zbawieni, jeżeli trwają w tym stanie.
Co powinni czynić ci, którzy są poza Kościołem Jezusa Chrystusa, a mają co do tego jakąś
wątpliwość? Ci, którzy są poza Kościołem Jezusa Chrystusa, a mają co do tego jakąś
wątpliwość, winni szczerze szukać prawdy w Panu i wyuczyć się według sił podanej
sobie prawdy Chrystusowej, oraz wstąpić do Kościoła Chrystusowego uznanego za
prawdziwy.
Zaklinam cię wobec Boga i Chrystusa Jezusa, który będzie sądził żywych i umarłych, i na Jego
pojawienie się, i na Jego królestwo: głoś naukę, nastawaj w porę, nie w porę, [w razie potrzeby]
wykaż błąd, poucz, podnieś na duchu z całą cierpliwością, ilekroć nauczasz. Przyjdzie bowiem
chwila, kiedy zdrowej nauki nie będą znosili, ale według własnych pożądań – ponieważ ich uszy
świerzbią – będą sobie mnożyli nauczycieli. Będą się odwracali od słuchania prawdy, a obrócą się
ku zmyślonym opowiadaniom. Ty zaś czuwaj we wszystkim, znoś trudy, wykonaj dzieło
ewangelisty, spełnij swe posługiwanie!
Św. Paweł