LXIV. JEZUS CHRYSTUS W ŻŁÓBKU BETLEEMSKIM – Święty Biskup Józef Sebastian Pelczar

JEZUS CHRYSTUS W ŻŁÓBKU BETLEEMSKIM JEST DLA NAS PRAWDĄ, DROGĄ I ŻYWOTEM.

Przedstaw sobie, że słyszysz głos wychodzący ze żłóbka: Jam jest prawda, droga i żywot.

Punkt I. Jezus Chrystus jest naszą prawdą.

Rozważ, że Marya i Józef, przyszedłszy do Betleem, by spełnić rozkaz cesarza, poganina, nie znaleźli pomieszczenia w gospodzie, musieli tedy szukać schronienia w stajence, do której pasterze zagraniali swe trzody. Bóg sam tak zrządził, chcąc ludziom w Maryi i Józefie dać wzór zaparcia się i cierpliwości, a w Dzieciątku Bożem wzór ubóstwa, pokory i miłości dla wszystkich, więc i dla tych, co są najniższymi na ziemi.

Idź że i ty, do stajenki, by uczcić to Słowo, które stało się ciałem i mieszkało między nami, pełne łaski i prawdy. Oto Ono leży w żłóbku; a czemże jest dla nas? Naprzód naszą prawdą i naszym Mistrzem.

Przed Chrystusem Panem mało było prawdy Bożej u pogan, bo z pierwotnego objawienia zostały w ustnych podaniach nieznaczne tylko szczątki, do tego zeszpecone baśniami ludzkiemi.

Więcej prawdy religijnej było u Żydów, którym Bóg dał, jako jej stróżów, Patryarchów i Proroków; ale i tu przewrotność ludzka wykrzywiała nieraz lub źle tłómaczyła prawdę Bożą, tak, że Bóg przez Proroka zapowiedział przyjście Najwyższego Nauczyciela, który nietylko sądzić będzie narody i strofować ludzi wiele, iż odstąpili od prawdy, ale nauczy ich dróg swoich (Izaj. II, 3—4). Otóż przyszedł taki Nauczyciel i powiedział sam o sobie: „Jam jest prawda”.

On też uczył prawdy swojej samym przykładem, począwszy od pierwszej chwili Wcielenia, i uczyć będzie aż do końca wieków w Przenajśw. Sakramencie Ołtarza. Uczył też usty swojemi, a teraz uczy usty Kościoła swego.

Ta prawda Jego jest iście Boską, więc świętą, najdoskonalszą, niezmienną, powszechną, wieczną, przeznaczoną dla wszystkich narodów i wieków.

W niej tylko światło i zbawienie dla jednostek i ludów, tak iż błogosławiony, kto ją zna, nieszczęśliwy, kto jej nie zna. Znazli dobrze tę prawdę objawioną i wierzysz w nią tak silnie, iżbyś była gotowa za nią życie położyć?

Jeżeli tak jest, tedy pełna wdzięczności dziękuj za to Bogu codziennie i uczyń teraz akt wiary we wszystko, co Prawda najwyższa objawiła, a czego Kościół katolicki naucza. Pełna pokory, upadnij na twarz przed żłóbkiem, wołając: Wierzę w Ciebie, Boże w ludzkiem ciele, i za tę wiarę gotowa jestem umrzeć.

Punkt II. Jezus Chrystus jest naszą drogą.

Rozważ, że Pan Jezus w żłóbku jest naszą drogą i naszym Przewodnikiem. Przed Jego przyjściem ludzie nie mogli dostać się do nieba, bo bramy nieba grzech zatarasował.

Nie znali też dobrze drogi żywota i zbyt łatwo błąkali się po manowcach, szukając Boga i cnoty. Wprawdzie wśród ludu izraelskiego nie brakowało cnotliwych mężów i bogobojnych niewiast; ale jakże daleko im było do pierwowzoru doskonałości, jakim jest Jezus Chrystus, albo do tych wzorów, które w życiu swojem przedstawia Bogarodzica i ogromna rzesza Świętych Kościoła.

Trudniej jeszcze było o prawdziwą cnotę w świecie pogańskim; natomiast ludzie biegli na wyścigi drogami nieprawości.

Dopiero kiedy przyszedł Ten, który rzekł o sobie: Jam jest droga, nietylko otworzył krzyżem swoim niebo, ale wskazał nam drogę prostą i pewną do cnoty, a tem samem do Boga, każąc nam iść za sobą i wołając: Jeśli kto chce iść za mną, niech naśladuje mnie.

Tę drogę Boski nasz Przewodnik wskazuje już w Betleemie, i dlatego to leży w żłóbku, na lichem barłogu, wśród dwojga bydląt, spowity pieluszkami, drżący od zimna.

Wprawdzie ta droga jest przykra, bo wymaga zaparcia się, walki, upokorzenia się i cierpliwości; ale Pan rozrzuca na niej hojnie swe potężne pomoce i przesłodkie pociechy, tak, że kto nią idzie rączo i odważnie, musi w końcu wyrzec z Prorokiem: Jakże wielkie mnóstwo słodkości Twej Panie, którąś zakrył bojącym się Ciebie. (Ps. 30, 20).

Czy ty idziesz raźno i wytrwale drogą Pańską? A może wleczesz się ociężale i potykasz się co chwila? Może nawet ogarnia cię zniechęcenie i rozpacz, iż nie dojdziesz do kresu? O nie trać nadziei, bo przewodnik twój Jezus nie przestanie cię prowadzić, krzepić i dźwigać. Idź w duchu do żłóbka i patrz, jaka dobroć bije od Bożego Dzieciątka. Usta Jego milczą, ale serce woła: „Pójdźcie do mnie wszyscy, którzy pracujecie i jesteście obciążeni, a ja was ochłodzę”.

Toż pełna ufności, ucałuj ten żłóbek, wołając: Ufam w Tobie, Zbawco mój, iż mię drogą swoją zaprowadzisz do Siebie.

Punkt III. Jezus Chrystus jest naszym żywotem.

Rozważ, że Pan Jezus w żłóbku jest naszym żywotem i Dawcą żywota.

Onto śmiercią swoją krzyżową przywrócił nam prawo i środki do życia nadprzyrodzonego na ziemi, a życia chwalebnego w niebie. W tym celu ustanowił Kościół swój, któremu powierzył nauczanie swojej prawdy, straż swojego prawa, szafarstwo swoich łask i pasterstwo swoich owiec; a nawet został sam aż do skończenia wieków w Tajemnicy Ołtarza, by być żywotem naszym i przemieniać nas w Siebie, tak iżby On żył w nas, a my żyli w Nim. O jakże niewysłowione są sprawy miłości Bożej! I jak tu nie miłować tak nas miłującego?

Masz li ty w sobie żywot nadprzyrodzony i starasz się go udoskonalić? Jak czuwasz nad zachowaniem łaski poświęcającej i co czynisz, by ją pomnażać? Jak mianowicie troszczysz się o nabycie cnót nadprzyrodzonych, zwłaszcza miłości? Może serce twoje zimne, nawet wobec takich pomników miłości, jak żłóbek, krzyż, ołtarz, tron sakramentalny?

Rachunek sumienia. – Akt skruchy. – Postanowienia:

Będę odmawiać często te akty, uposażone w odpusty: „O Jezu, Boże, miłuję Cię nade wszystko” (50 dni odp.) – „Słodkie Serce Jezusa, spraw, niech Cię miłuję coraz więcej” (300 dni odp.)

Komunia duchowna. – Modlitwa zwykła.

MARYA I JÓZEF PRZED ŻŁÓBKIEM BETLEEMSKIM UCZĄ NAS ADOROWAĆ PANA JEZUSA.

Przedstaw sobie, że widzisz N. P. Maryę i Józefa św. klęczących przed żłóbkiem.

Punkt I. N. P. Marya u stóp Dzieciątka Bożego.

Rozważ, że Najśw. Panna weszła do stajenki bez goryczy w sercu i bez skargi na ustach, iż ludzie nieli-tościwi odtrącili Ją, brzemienną i ubogą, od progów domów swoich; bo ona widziała w tem wskazówkę woli Bożej, iż Syn Boży chciał się narodzić w stajence, – a wola Boża była dla Niej zawsze drogą i miłą. Oby i dla ciebie ukochaną była wola Boża, bez względu na to, czy ci zsyła pociechy czy boleści. Czy tak jest w istocie?

Wnet też przyszła nagroda dla Najśw. Panny; bo gdy się usunęła do kącika na modlitwę, narodziło się Dzieciątko Boże, nie naruszając Jej dziewictwa i nie sprawiając Jej żadnych cierpień.

O kto wypowie, jakie potoki niebiańskiej radości zalały wówczas Jej duszę. Oto Bóg mój i Syn mój – zawołała w uniesieniu — oto mój skarb, moja miłość, moje wszystko; poczem ucałowała Dzieciątko Jezus z niewysłowioną czułością, owinęła Je w pieluszki i położyła w żłóbku, a sama padła na kolana, by Mu złożyć hołd najgłębszy za całe niebo i za ziemię całą.

Chwała Ci i dzięka, w Trójcy Świętej Jedyny Boże, za ten cud miłości Twojej; chwała Ci, Ojcze niebieski, iżeś Syna swego zesłał na świat; chwała Ci, Synu Boży, iżeś raczył ukazać się światu w ludzkiem ciele; chwała Ci, Duchu Święty, iżeś ciało Syna Bożego utworzył z mojego ciała, bez uszczerbku dla mojego dziewictwa.

Następnie Marya wzywa wszystkich Aniołów i ludzi: „Pójdźcie, radujmy się Panu, śpiewajmy Bogu Zbawicielowi naszemu. Pójdźcie, pokłońmy się i upadnijmy i płaczmy przed Panem, który nas stworzył; albowiem On jest Bogiem naszym, a my ludem pastwiska Jego i owcami ręki Jego” (Ps. 94).

Radujcie się, sprawiedliwi, bo przyszedł Najświętszy, by założyć królestwo prawdy i cnoty. Radujcie się, grzesznicy, bo przyszedł Najlitościwszy, by zgładzić grzechy świata i przebaczyć winowajcom.

Radujcie się, nieszczęśliwi, bo przyszedł Najsłodszy, by stać się Ojcem dla sierót, Pocieszycielem dla strapionych, Lekarzem dla chorych, wszystkim dla wszystkich. Raduj się i ty, padając na twarz przed Słowem które stało się ciałem.

Cała noc upłynęła Maryi na posługach dla Dzieciątka Bożego i na rozmyślaniu, w którem radość łączyła się z boleścią, bo Ona z objawienia wewnętrznego i z ksiąg świętych wiedziała, że Zbawiciel przyjdzie na to, by cierpieć i umrzeć za ludzi.

Toż duchem proroczym widziała już wtenczas główkę Dzieciątka pokłutą cierniami, ręce i nogi przebite gwoździami, całe ciało zranione i złożone na krzyżu; lecz to właśnie rozpalało więcej Jej miłość, tak iż w sercu swojem ofiarowała się na wszelkie cierpienia, choćby na śmierć krzyżową. Czyś i ty gotowa ofiarować się Bogu na wszystko?

Punkt II. Józef św. u stóp Dzieciątka Bożego.

Teraz przypatrz się Józefowi świętemu. On strapił się wielce, że nie mógł znaleźć dla Maryi przystojnego noclegu; a gdy oboje weszli do stajenki, nie przestał się krzątać, i jużto zapycha otwory w ścianie, już rozpala ogień na zrobionem przez pasterzy ognisku, już ściele słomę na posłanie dla Najczystszej Oblubienicy, by choć trochę ustrzedz Ją od zimna, a potem modli się.

Kiedy Dzieciątko Boże kwileniem oznajmiło przyjście na świat, Józef przybiega, pełen wzruszenia, przynosi pieluszki, i przysposabia żłóbek, poczem klęka obok Maryi i wielbi, dziękuje, płacze z radości.

Usta jego milczą, ale serce woła głośno: „Skądże mi to, że oczy moje oglądają Tego, którego nie widzieli Patryarchowie i Prorocy. Chwała i dzięka i miłość i uległość niech Ci będzie, Boże, Zbawicielu świata, odemnie, od ludu izraelskiego, od wszystkich pokoleń które były, które są i które przyjdą.

Ja wierzę mocno, że Ty, Dziecino malutka, jesteś Bogiem i Panem moim; ja korzę się przed Tobą głęboko i chcę służyć Tobie i Rodzicielce Twojej wiernie, jak służą ludziom te bydlątka. O nie gardźże mną nędznym”.

Z takiem usposobieniem spiesz i ty do stajenki betlejemskiej, wtenczas zwłaszcza, gdy nadchodzi uroczystość Bożego Narodzenia. Padając na twarz przed Dzieciątkiem Bożem, składaj Mu hołdy uwielbienia, wdzięczności, pokory i ofiary z siebie.

Rozmyślaj wówczas, dlaczego to Syn Boży przyjął postać Dzieciątka, dlaczego narodził się z Matki Maryi, dlaczego leżał w żłóbku na sianku, owinięty pieluszkami.

Powtóre, przedstawiaj sobie, że serce twoje jest niejako żłóbkiem betleemskim, a w niem ma Pan Jezus zawsze przebywać i być przedmiotem nieustannej i gorącej miłości.

A więc otwórz Mu serce swe na oścież i oddaj się cała, aby On żył w tobie przez łaskę poświęcającą i przez działanie ciągłe, któreby wszystkie twoje myśli, słowa, czyny i cierpienia uczyniło świętemi.

Często też w dzień, a zwłaszcza w chwilach modlitwy i po Komunii św., usuwaj się do głębi serca, jakby przed żłóbek, i tam adoruj, dziękuj, błagaj i przepraszaj.

Wreszcie pamiętaj, że każdy kościół nasz jest jakby stajenką betleemską, każde cyboryum jakby żłóbkiem, i że tam i tu ten sam Pan Jezus spoczywa, wyniszczony ze swego majestatu, a za to odsłaniający niezmierzoną swą miłość, iżby się stać naszą ofiarą i naszym żywotem.

Pięknie też mówi jeden z Ojców Kościoła, iż On dlatego dał się złożyć w żłóbku, iżby okazać, że będzie pokarmem bydlątek Bożych, to jest, dusz wierzących i kochających.

Do ich liczby i ty jesteś powołana, a więc patrz, abyś i sama spieszyła do Pana z upragnieniem i dusze inne do Niego pociągała. Czy tak miłujesz Pana Jezusa?

Rachunek sumienia – Akt skruchy – Postanowienia:

Dziś albo w tych dniach odprawię całogodzinną adoracyę przed Przenajśw. Sakramentem i rozszerzać będę tę świętą praktykę.

Komunia duchowna. – Modlitwa zwykła.

Pan Jezus w żłóbku uczy nas zaparcia się i ducha ubóstwa.

Przedstaw sobie, że słyszysz kwilenie Dzieciątka Bożego.

Punkt I. Pan Jezus w żłóbku uczy nas zaparcia się.

Spojrzyj okiem wiary na Dzieciątko, leżące w żłóbku; któż to jest? To Syn Boży, który z miłości ku nam stał się człowiekiem; to Nieograniczony, który okazał się w postaci słabego niemowlęcia; to Najświętszy, który przyjął na siebie grzechy świata; to Najszczęśliwszy, który łzy wylewa; to Najpotężniejszy, który staje się niejako więźniem, związanym pieluszkami; to Najbogatszy, który ogołaca się ze wszystkiego; to Król nieba i ziemi, który szatą najgłębszej pokory pokrywa swój majestat. I dlaczegóż to wszystko? Dlatego, że pokutuje za winy nasze i chce nam dać wzór zaparcia się.

Rozważ, że Pan Jezus śmiercią swoją wyjednał nam łaskę poświęcającą, a przez nią na Chrzcie św. Zgładzi grzech, uświęca osobę i daje życie Boże, ale nie usuwa zepsucia natury ludzkiej.

Ponieważ tedy i po Chrzcie św. pozostaje ciemnota, słabość i skłonność do złego, przeto Zbawiciel każe ciągle walczyć z sobą i ogłasza zaparcie się siebie jako konieczny warunek życia nadprzyrodzonego, a tem samem zbawienia. Przykra to rzecz zaprzeć siebie.

To też Pan Jezus nietylko obiecuje nam pomoc swoją, ale od pierwszej chwili przyjścia na świat daje nam wzór z Siebie, tak, że już z łona Maryi i ze żłóbka zdaje się mówić: „Jeśli kto chce za mną iść, niech sam siebie zaprze, weźmie krzyż swój i naśladuje mię”. (Mat. XVI, 24).

Patrz, jak Pan Jezus w żłóbku i w całem życiu ziemskiem dla zbawienia ludzi przyjmuje dobrowolnie słabości i cierpienia ciała wspólne synom Adamowym, zakończone straszną męką i śmiercią krzyżową; w duszy zaś uczuwa boleści niewysłowione z tego powodu, że od pierwszej chwili był pokutnikiem i ofiarą za grzechy ludzkie. Zaiste, Chrystus mając przed sobą wesele, podjął krzyż (Żyd. XII, 2), a podjął go z radością i przyciskał niejako do swego Serca, spoczywając w żłóbku.

Ucz się stąd zaparcia się siebie, a najprzód poskramiania zmysłowości, by nietylko nie odważyć się nigdy na coś grzesznego, ale odmawiać sobie nieraz pociech dozwolonych. Czy tak czynisz?

Ucz się znosić przykrości fizyczne, a stąd nie skarżyć się nigdy na głód, pragnienie, bezsenność, złą porę, dolegliwości wieku lub choroby i t. d., ale je z wewnętrzną radością ofiarować Panu, mówiąc: dla Ciebie to, mój Jezu. Czy tak czynisz?

Ucz się przyjmować ochotnie, a przynajmniej cierpliwie, boleści duchowne, wynikające z upokorzeń, zawodów, pokus, niewdzięczności lub nienawiści ludzkiej, i składać je także w ofierze Panu, choćby tym krótkim aktem: Dla Ciebie to, mój Jezu. Czy tak czynisz?

Ucz się wreszcie nie czynić nic dobrego dla pociechy własnej, ale szukać we wszystkiem chwały Bożej i przypodobania się Sercu Jezusowemu, stąd działać dobrze i wtenczas gdy doznajesz oschłości i zniechęcenia. Czy tak czynisz?

Punkt II. Pan Jezus w żłóbku uczy nas ducha ubóstwa.

Rozważ, że jedną z najczęstszych i najniebezpieczniejszych namiętności jest chciwość, czyli żądza zbierania bogactw, bo ilużto występków i zbrodni staje się ona rodzicielką; otóż Pan Jezus stał się dobrowolnie ubogim, aby przykładem swoim ludzi nauczyć, że mają strzedz się tej żądzy, a natomiast zbierać skarby duchowne.

Już w Betleemie odział się ubóstwem, jakby szatą królewską, i nadał mu przez to szlachectwo niebieskie, tak, że odtąd stało się błogosławieństwem, podczas gdy pierwej ubóstwo uchodziło za klątwę Niebios, ubogi zaś był przedmiotem wzgardy i wstrętu.

Patrz, jak to ubóstwo Dzieciątka Bożego było zupełne, bo brakowało Mu nawet rzeczy koniecznych, których dzieci największych biedaków nie są pozbawione, jak strzechy, ogniska, kąpieli, odzieży, kolebki.

Któż z ludzi rodzi się w stajence, na wszystkie wiatry wystawionej, i spoczywa w żłóbku, na garści barłogu? Możeszli tedy się skarżyć, jeżeli w życiu doznasz niedostatku?

Patrz dalej, jak ubóstwo Jezusowe jest dokuczliwem i poniżającem; bo wszakże potomkowi króla Dawida według człowieczeństwa, obiecanemu Mesyaszowi i prawdziwemu Emanuelowi, czyli Bogu w ludzkiem ciele należało się inne przyjęcie.

On jednak chciał być uboższym od najuboższych i skazał się dobrowolnie na cierpienia z niedostatkiem połączone, chociaż mógł nakazać, aby ziemia najwspanialsze swe skarby złożyła u stóp Jego i by stajenka przemieniła się w pałac złocisty.

Czy za przykładem Króla królów nie ukochasz dobrowolnego ubóstwa? Jeżeli już jesteś professką, bądźże wierną swoim ślubom, a stąd nie żałuj tego, co dobrowolnie opuściłaś, nie pragnij rzeczy zbytecznych lub kosztownych, nie przywiązuj się do rzeczy błahych, nie smuć się z braku rzeczy potrzebnych; – owszem, ciesz się, że jesteś uboga, abyś mogła tem swobodniej powiedzieć: Bóg mój i moje wszystko. Czy ci tu sumienie nic nie wyrzuca?

Rachunek sumienia. – Akt skruchy. – Postanowienia:

Nie będę się nigdy skarżyć na pracę męczącą, czy na porę przykrą, lub na potrawę mniej smaczną.

Komunia duchowna – Modlitwa zwykła.

Pan Jezus w żłóbku uczy pokory.

Przedstaw sobie, że słyszysz głos Dzieciątka Bożego: Przykład dałem wam.

Punkt I. Dzieciątko Boże przykładem swoim uczy pokory.

Rozważ, że przed Chrystusem Panem panowała nad światem pycha i zmysłowość, bo odkąd szatan skusił pierwszych rodziców kłamliwą obietnicą: „Będziecie jako bogowie”, odtąd człowiek chce być bogiem dla siebie i drugich, a zamiast złużyć Bogu i szukać chwały swego Stwórcy, odzywa się nieraz z Lucyferem: „Nie będę służył”; ale też za to wpada pod jarzmo zmysłowości i staje się podobnym do bydląt.

Świat pogański patrzał z jednej strony na garstkę ludzi dumnych, depcących po karkach innych i pijących chciwie z puhara rozkoszy, z drugiej na tłumy nędzarzów, spodlonych niewolą; natomiast pokora była prawie nieznana.

Otóż, aby nauczyć ludzi pokory i uczynić ją cnotą, Syn Boży jak najgłębiej się upokorzył.

Podziwiaj Jego upokorzenie w samem Wcieleniu. Czemże bowiem jest natura ludzka sama przez się? Nicestwem – a cóż On z tej natury przyjął? Czy samą tylko duszę? Nie, – ale także ciało, i to ciało podległe potrzebom, boleści i śmierci. A jakże to ciało przyjął? Czy tak, jak Adam, w wieku dojrzałym? Nie, – ale chciał się narodzić z Dziewicy Maryi.

Uwielbiaj Jego pokorę w żłóbku.

Ten, który wszystkiem władnie, ukazuje się nieudolnem niemowlątkiem.

Ten, w którym skryte są wszystkie skarby mądrości i umiejętności (Kol. II, 3), nie otwiera ust swoich, jakoby nic nie wiedział. – Ten, który jest Królem królów i Panem panujących, przychodzi na świat w najnędzniejszej stajence, — słowem, staje się najpokorniejszym i najniższym z ludzi, aby pokorą swoją pychę naszą zawstydzić i zleczyć. Już ze żłóbka odzywa się On do wszystkich: Uczcie się ode mnie, żem jest cichy i pokornego serca, i znowu: Jeżeli się nie staniecie jako dziatki, nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego (Mat. XVIII, 3). Czy cię to nie zachęci do umiłowania pokory?

Jeżeli zaś chcesz być pokorną, nie myśl najprzód o sobie wysoko, nie wynoś się nad nikogo, nie rwij się do przełożeństwa, nie szukaj swej chwały z niczego, ale wszelakie dary i cnoty ukrywaj pod strażą pokory. Czy tak starasz się postępować?

Zróbże teraz rachunek sumienia, czy co do tych objawów pokory wolną jesteś od winy.

Punkt II. Pokora Dzieciątka Bożego łączyła się z cichością, posłuszeństwem i pragnieniem pogardy.

Widzisz, jak Pan Jezus znosi wszystkie przykrości ochotnie i nie smuci się ani się gniewa na ludzi, jak to czasem małe nawet dzieci robią; w duszy zaś swojej ciągle się modli: „Jeszcze więcej cierpień i upokorzeń, jeszcze więcej”. Taką samą cichość objawia Pan Jezus i dzisiaj w Przen. Sakramencie Ołtarza.

Ucz się stąd być cichą i łagodną w stosunku do ludzi, zwłaszcza niepojętnych, przykrych i złośliwych. Czy jesteś taką?

Widzisz dalej, jak Dzieciątko Boże poddaje się całkowicie woli Maryi i Józefa, i pozwala się karmić, tulić do snu, owijać w pieluszki, nosić do świątyni lub do Egiptu.

Tak poddaje się i teraz każdemu kapłanowi, a nawet każdej duszy przyjmującej Komunię św. w tej niewysłowionej Tajemnicy pokory i miłości. Ucz się stąd słuchać przełożonych dla Boga samego, który przez nich rozkazuje, choćby byli niższymi od ciebie wiekiem, nauką lub cnotą. Czy jesteś taką?

Widzisz wreszcie, że Dzieciątko Boże nietylko ukrywa swe Bóstwo, ale pragnie być wzgardzonem, szuka wzgardy, cieszy się z poniżenia, aby okazać, że zastępuje grzeszników, którym wszelaka należy się hańba, i aby nas nauczyć pokory w wyższych jej stopniach.

Dlatego właśnie wybiera sobie stajenkę na mieszkanie, dlatego uchodzi w Betleemie i w Jerozolimie za dziecko ubogich rodziców, dlatego ukazuje się pastuszkom i trzem Królom w stanie poniżenia, dlatego daje się obrzezać, dlatego ucieka przed Herodem do Egiptu, dlatego zamyka się w domku nazareckim, dlatego przyjmuje później tyle upokorzeń, których koroną są zniewagi, wyrządzane Mu w Przen. Sakramencie.

Ucz się stąd gardzić sobą i kochać się we wzgardzie. Dla natury naszej skażonej jestto rzecz najtrudniejsza i najprzykrzejsza, bo pomyśl tylko, jak troskliwie gonimy za chwałą i miłością ludzką, a uciekamy przed tem, co nas poniża i rani, – mianowicie zaś jak skrzętnie taimy przed ludźmi nasze wady i niedostatki, a udajemy zdolności i cnoty, – jak żywo oburzamy się na ich upomnienie, nagany i wyrzuty, – jak prędko oddajemy im obelgę za obelgę, wzgardę za wzgardę, nienawiść za nienawiść.

A jednak Chrystus czego innego żąda od każdego chrześcijanina, o ileż więcej od każdej zakonnicy. Pamiętaj tylko, że jesteś nicestwem, a więc że należy ci się wszelaka wzgarda.

Pamiętaj nadto, że jesteś służebnicą i uczennicą Tego, który z miłości ku tobie stał się pośmiewiskiem ludzi i wzgardą pospólstwa; i jakżebyś nie miała iść za Nim drogą upokorzeń?

Pamiętaj wreszcie na słowa Pana Jezusa, wyrzeczone do św. Anieli z Foligno: „Kto mnie nie widzi małym na ziemi, nie ujrzy mnie wielkim w niebie”. Czy to wszystko przypominasz sobie i rozważasz?

Rachunek sumienia – Akt skruchy – Postanowienia:

W upokorzeniach zasłużonych lub niezasłużonych będę powtarzać słowa Proroka: Dobrze Panie, iżeś mię uniżył. (Ps. 118, 71).

Komunia duchowna. – Modlitwa zwykła.

Hymn anielski „Chwała na wysokości Bogu”.

Przedstaw sobie, że widzisz nad stajenką wielki zastęp Aniołów i słyszysz ich śpiew: Chwała na wysokości Bogu.

Punkt I. Kto ten hymn na ziemi wyśpiewywał?

Rozważ, że skoro Anioł Pański oznajmił pastuszkom narodzenie się Zbawiciela, ukazało się mnóstwo wojska niebieskiego, chwalących Boga i mówiących: „Chwała na wysokości Bogu”.

Takiego hymnu przez długie wieki ludzkość wyglądała. Wyśpiewywali go Aniołowie w niebie, odkąd Bóg powołał ich do bytu, a ta pieśń szczególnie wtenczas głośno zabrzmiała, gdy stoczyli walkę z buntowniczym Lucyferem.

Wyśpiewywali ją też na ziemi pierwsi rodzice, jak długo byli w łasce Bożej; ale po grzechu pieśń ludzi przycichła, tak, że tylko niewielka liczba sprawiedliwych, zwłaszcza wśród ludu wybranego, składała Bogu cześć powiną.

Co gorsza, poganie, popadłszy w bałwochwalstwo, zamiast czcić Boga prawdziwego, kłaniali się podłym bożyszczom, którym tu i ówdzie składali w ofierze krew ludzką i cnotę dziewiczą. Podłem też było ich życie, bo oddanem wszelakim występkom; toż nie dziw, że prorocy izraelscy wołali z tęsknotą: „Obyś rozdarł niebiosa i zstąpił!”.

Wreszcie przyszedł „oczekiwany narodów”, a z Nim zstąpiła chwała Boża na ziemię. Bo naprzód Pan Jezus w człowieczeństwie swojem złożył Bogu hołd uwielbienia, i to najwyższy, najdoskonalszy, najświętszy, bo to hołd złożony przez Boga-człowieka, a więc nieskończonej ceny.
Ten hołd składał odtąd Pan Jezus za każdem uderzeniem swego Serca; składa go i dzisiaj na tronie chwały, jakoteż na każdym ołtarzu i w każdym przybytku sakramentalnym.

Czy pragniesz składać ten hymn w zjednoczeniu z Sercem Jezusowem przez całe życie i przez całą wieczność?

Powtóre, hymn chwały zanucili Aniołowie nad polem pastuszków i nad stajenką, korząc się najgłębiej przed tem Słowem wcielonym i radując się jak najżywiej, że Ono przyszło na świat, by uwielbić Boga i zbawić ludzi.

Wreszcie Aniołom wtórują Marya i Józef, dalej pastuszkowie i Trzej Królowie, następnie miliony ludzi wierzących i miłujących, wszelkiego narodu i wieku, bo z Chrystusem przychodzi na ziemię prawdziwa wiara, prawdziwa cześć Boska, prawdziwa ofiara, prawdziwa cnota, a wszystko to w Kościele katolickim. Odtąd każdy człowiek ma chwalić Boga „w duchu i w prawdzie”, a więc umysłem przez wiarę w Jego prawdę, sercem i usty przez modlitwę i pieśń pobożną, wolą przez spełnianie Jego przykazań i poddania się Jego rządom, życiem przez święte czyny, chętne ofiary z trudu czy grosza, i cierpienia mężnie znoszone.

Czy nie zapominasz o tym obowiązku?

Punkt II. Jak uwielbiać Pana Boga.

Rozważ, że i ty masz wyśpiewywać głośno a bez przerwy ten hymn „Chwała Bogu na wysokości”, bo i ty żyjesz na to, by uwielbić Boga i chwałę Jego dodatkową rozszerzyć. A czemże uwielbić?

Najprzód życiem, a więc masz strzedz się i najlżejszej obrazy Bożej, natomiast starać się o wszelaką cnotę, by każda twoja myśl, każde uczucie, każde słowo, każdy czyn, każde cierpienie, były dla Boga. Czy tak jest w istocie?

Powtóre, modlitwą, a więc masz ukochać modlitwę, tak myślną jak ustną, i według rozkazu Zbawiciela, zawżdy się modlić. Czy tak jest w istocie?

Po trzecie, ofiarą, a więc masz podczas każdej Mszy św. łączyć się z Panem Jezusem, wielbiącym na ołtarzu Ojca Niebieskiego; krom tego zdobywać się często na dobrowolne ofiary, jużto z dóbr ziemskich jużto z władz duszy czy ze zmysłów ciała. Czy tak jest w istocie?

Po czwarte, pracą, a więc nie masz żałować trudu i serca, gdy idzie o chwałę Bożą i zbawienie dusz, owszem troskać się ustawicznie, jakby inne dusze pociągać do Boga, a przez to królestwo Boże rozszerzać. Czy tak jest w istocie?

Wreszcie cierpieniem, a więc masz znosić cierpliwie i ochotnie znoje, choroby, zawody, udręczenia i prześladowania od ludzi, a wszystko to składać w hołdzie Panu Bogu, będąc gotową nawet umrzeć dla chwały Jego. Czy tak jest w istocie?

Rachunek sumienia – Akt skruchy – Postanowienia:

Odtąd więcej niż dotąd drogiem mi będzie to wszystko, co chwałę Bożą pomnaża, a więc pokój i świetność Kościoła, uświęcenie duchowieństwa, chrześcijańskie wychowanie młodzieży, wzrost misyj, zakonów, stowarzyszeń katolickich, zakładów wiary i miłosierdzia i t. p.

Komunia duchowna – Modlitwa zwykła.

Hymn anielski: Na ziemi pokój ludziom dobrej woli.

Przedstaw sobie, że słyszysz śpiew Aniołów, ogłaszających pokój ludziom dobrej woli.

Punkt I. Komu Jezus Chrystus przyniósł pokój.

Przed Chrystusem Panem nie było prawdziwego pokoju w duszach ludzkich, bo poganie, utraciwszy wiarę prawdziwą, która ustnem podaniem miała iść od pierwszych rodziców do następnych pokoleń, kłaniali się podłym bożyszczom i hołdowali brzydkim namiętnościom.

Nie było pokoju w rodzinach, bo do nich wkradły się ohydne wady, jak wielożeństwo, rozwody, tyrania męża i ojca, a poniżenie niewiasty.
Nie było pokoju w społeczeństwie, bo większa część ludzkości jęczała w strasznej niewoli, a narody tępiły się wzajem, tak że po świecie rozległy się hasła: „Biada zwyciężonym”; „Człowiek człowiekowi wilkiem”. U ludu izraelskiego było lepiej, ale i jego Prorocy wyglądali z tęsknotą „Księcia pokoju”.

Rozważ, że Jezus Chrystus jest tym Księciem pokoju i że On przyniósł ludziom pokój, bo od Niego mamy prawdę religijną, niewysłowienie pewną i zaspokajającą potrzeby rozumu ludzkiego, – od Niego prawo moralne niewymownie święte i kierujące przedziwnie wolą ludzką, – od Niego łaskę nadprzyrodzoną, jużto oświecającą rozum, już wzmacniającą wolę, już pocieszającą serce, – od Niego Kościół katolicki, ze wszystkiemi pomocami i pociechami. I jakże Ci, Panie, za to nie dziękować?

Pan Jezus przyniósł pokój rodzinom, bo oczyścił z brzydkich plam małżeństwo, wydźwignął niewiastę z wiekowego upodlenia, nakazał rodzicom dbać po Bożemu o wychowanie dzieci, dzieciom zaś po Bożemu szanować, kochać i słuchać rodziców. I jakże Ci Panie za to nie dziękować?

Pan Jezus przyniósł pokój społeczeństwu, bo ogłosił, że wszyscy ludzie są równi przed Bogiem i braćmi między sobą, a jako podwalinę wzajemnego pożycia jednostek i narodów położył sprawiedliwość i miłość bliźniego. I jakże Ci, Panie, za to nie dziękować?
O gdyby jednostki, rodziny i narody kierowały się duchem Chrystusowym, jakże błogi miałyby pokój; zaiste, niebo zstąpiłoby na ziemię, i wszędzie słychaćby było śpiew Aniołów: Pokój ludziom dobrej woli. Ale nader często tak nie jest. A jakże jest u ciebie?

Punkt II. Jak zachować pokój w duszy.

Rozważ, że po miłości Bożej największym darem jest pokój święty, – pokój z Bogiem, pokój ze sumieniem własnem, pokój z ludźmi. Słusznie też powiedział św. Ambroży, że ten jest najwyższy cel mądrości, abyś miał umysł spokojny, a św. Jan Klimak pokój w duszy nazwał duchownem niebem człowieka.

A jakże ten pokój zachować z Bogiem? Oto najprzód nie dopuścić dobrowolnie najmniejszego powątpiewania o prawdach wiary, które Bóg objawił, a które Kościół do wierzenia podaje; bo jak wiara pokorna, jasna i żywa dziwnem weselem i błogim pokojem duszę napełnia, tak każde powątpiewanie, niebacznie do duszy wpuszczone, strasznie burzy, dręczy. Czy nie doświadczałaś tego?

Krom tego trzeba się strzedz wszelkiego dobrowolnego przekroczenia woli Bożej. Co to znaczy, powiada św. Augustyn, mieć pokój z Bogiem, jedno to, być chciał to co Bóg przykazuje, a nie chciał tego, czego Bóg zabrania. Bo jakiż sposób, byś mógł stać się uczestnikiem pokoju Bożego, jeżeli podobasz sobie w tem, co się Bogu nie podoba, i szukasz zadowolenia twego w tych rzeczach, któremi wiesz, że Boga obrażasz? Sam Duch Św. ostrzega: Niemasz pokoju niezbożnym (Izaj. 48, 22), Kto się sprzeciwił (Bogu), a miał pokój? (Job. IX, 4) – i przeciwnie obiecuje: Pokój wielki tym, którzy zakon Twój (Boże) miłują (Ps. 118, 165). Czy tego nie doświadczyłaś na sobie?

Rozważ dalej, że aby zachować pokój z własną duszą, trzeba unikać nietylko grzechu, ale także nieporządnych pragnień i przywiązań.
Pragnienia, choćby rzeczy dobrych, jeżeli są nieumiarkowane i gwałtowne, porywają za sobą duszę, zaciemniają wewnętrzny jej wzrok wiary i rozumu, i raz kołyszą ją nadzieją, to znowu dręczą obawą, a w razie niepowodzenia wtrącają w smutek i zniechęcenie.

Podobnie działają nieporządne przywiązania, zwłaszcza gdy grozi utrata tego, co zbytecznie miłujemy. Nie pragnijże niczego po za Bogiem usilnie i nie czyń niczego, acz dobrego, z gorączką; z drugiej strony to złe, które ci grozi, albo już na ciebie spadło, jeżeli w godziwy sposób usunąć się nie da, przyjmuj z pokornem poddaniem się woli Bożej, pamiętając na to, że „miłującym Pana Boga wszystko wychodzi na dobre”.

Czy tak postępujesz?

Rozważ wreszcie, że aby mieć pokój z ludźmi, trzeba względem nich przestrzegać sprawiedliwości i miłości bliźniego. „Jeżeli pragniesz pokoju – mówi Augustyn św. – czyń sprawiedliwość”. Pokój i sprawiedliwość są to dwie siostry, które winny iść razem.

Ze sprawiedliwością niech idzie w parze prawdziwa miłość bliźniego, by nietylko bliźniemu nie życzyć źle, nie zazdrościć, nie wyrządzać krzywdy, ale szanować go i znosić mimo jego wad, a w razie potrzeby wspomagać. Czy tak postępujesz?

Rachunek sumienia – Akt skruchy – Postanowienia:

Będę odtąd lepiej czuwać, aby do mojej duszy nie wkradło się jakieś gorączkowe pragnienie albo jakieś nieporządne przywiązanie, w stosunku zaś do ludzi znosić cierpliwiej ich wady.

Komunia duchowna – Modlitwa zwykła.

Pastuszkowie uczą nas, jak iść do Jezusa.

Przedstaw sobie, że widzisz pastuszków, spieszących z darami do Dzieciątka Bożego.

Punkt I. Wezwanie pastuszków do stajenki betleemskiej.

Rozważ, że skoro Syn Boży przyszedł na świat w ludzkiem ciele, pospieszyli Aniołowie na rozkaz Ojca Niebieskiego do stajenki, by powitać i uczcić swojego Króla.

Jednego z tych dworzan swoich, i to przedniejszego, wysłał Pan do pastuszków, pasących trzody swe na niedalekiem polu. Pastuszkowie byli to ludzie prości i maluczcy u świata; dlaczegóż tedy im samym, a nie dworzanom Heroda, ani kapłanom żydowskim, ani mędroom greckim lub rzymskim cezarom oznajmił Pan najpierw przyjście swoje?

Dlatego, że chciał upokorzyć pychę i wystawność ludzką, a podnieść i zalecić pokorę i ubóstwo. Zarazem zaznaczył, że przyszedł jako Pasterz dusz, by je zgromadzić w swojej owczarni – w Kościele świętym.

Wybór pastuszków był dziełem Jego Serca; a cóż Go do nich pociągnęło? To przedewszystkiem, że byli niewinnymi, pokornymi, bo takie dusze zawsze są Mu drogie, – nadto, że mimo pracy dziennej czuwali w nocy przy trzódce swojej i patrząc w niebo, zapewne się modlili.

I ciebie powołał Bóg bez żadnych zasług twoich do Kościoła swego i objawił ci cuda miłości swojej. Dziękuj Mu za to z uczuciem najgłębszej pokory i wdzięczności; chceszli zaś spodobać się Jego Sercu, módl się, czuwaj i pracuj, czyli spełniaj sumiennie swe obowiązki; a przytem bądź prostego ducha i czystego serca, abyś zawsze szukała Boga i tylko Boga. Czy tak czynisz?

Rozważ, że Anioł w te słowa odezwał się do pastuszków: „Nie bójcie się, bo oto opowiadam wam wesele wielkie, które będzie wszystkiemu ludowi, iż się wam narodził Zbawiciel, który jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowem. A ten wam znak: znajdziecie Niemowlątko uwinione w pieluszki i położone w żłobie”. (Łuk. II, 10—12).

Zaiste, dziwny to znak, bo on wskazuje, że to Niemowlątko kocha się w ubóstwie, pokorze i umartwieniu, i takich tylko do Siebie przypuszcza, którzy te cnoty cenią i miłują. Patrz, jaki drogowskaz dla ciebie.

Cóż uczynią pastuszkowie? Może powiedzą, że wyglądają Mesyasza pełnego blasku i chwały, a nie ubogiego dziecięcia; albo się wymówią tem, że noc jest ciemna i zimna, a więc trzeba czekać do rana? Nie, ale jeden drugiego zachęca: „Pójdźmy aż do Betleem”; i zaledwie ucichł śpiew Aniołów: Chwała Bogu itd., pospieszyli do stajenki, kwapiąc się, bo skrzydła dodała im budząca się wiara, za którą szły tuż dwie siostrzyce, ufność i miłość.

Podobnie gdy i ciebie woła do Siebie Pan Jezus, byś Go odwiedziła utajonego w tabernakulum, albo modliła się do Niego w domu, albo spełniła jaki dobry uczynek, nie namyślaj się długo, ani odkładaj na później tego, czego natchnienie od ciebie żąda; ale skoro poznasz, że ono jest od Boga, natychmiast mów do siebie: Powstań, duszo moja, i idź do Pana twego, który na ciebie czeka. Jeżeli bowiem długo ociągać się będziesz, może Pan wzgardzić tobą, jak wzgardził Asverus hardą królową Vasthi. Czy spieszysz ochotnie i raźno do Jezusa?

Punkt II. Pastuszkowie u stóp Dzieciątka Bożego.

Rozważ, że skoro pastuszkowie przybyli do stajenki, zobaczyli ubóstwo, pokorę i cierpienie, ale zamiast się tem zrażać, upadli na twarze, składając najgłębszy pokłon, bo wiara, już mocna i żywa, pokazała im w tem Dzieciątku Słowo Wcielone.

Uczcili też Maryę i Józefa, opowiedziawszy to, co od Anioła słyszeli; a nie można wątpić, że Marya pozwoliła każdemu z nich ucałować nóżki Bożego Dzieciątka i dała im swoje błogosławieństwo na drogę.

Ile przytem modłów zanieśli i ile słodkich łez wylali, kto to wypowie?

Odwiedzaj i ty często tę stajenkę; ponieważ zaś Marya daje Jezusa duszy wierzącej i miłującej, przeto miej do Niej gorące, iście dziecięce nabożeństwo, i módl się do Niej z ufnością: O Matko, daj mi Jezusa w życiu, daj mi przy śmierci, daj mi w wieczności!

Nie potrzebujesz jednak chodzić do Betleemu; bo tego samego Jezusa masz w cyboryum, uwinionego również w pieluszki sakramentalne. Lecz jakże ci łatwiej wierzyć, aniżeli niegdyś pastuszkom.

Wszakże o Bóstwie Jezusa daje świadectwo nie jeden Anioł, ale cały Kościół w dwudziestowiekowem swojem istnieniu, i ta niezmierzona liczba cudów, i ta nieustanna cześć milionów, i ta krew tylu Męczenników i te cnoty tylu świętych, i ta wspaniałość tylu świątyń, które dziś zastępują stajenkę.

Łatwiej ci także miłować, skoro tyle ode Boga wzięłaś i bierzesz ciągle dobrodziejstw. Jakże tedy silną winna być twoja wiara, jak gorącą twoja miłość! A jak jest w istocie?

Rozważ, że pastuszkowie wyszli ze stajenki pełni radości, i wielbili Boga, że ich to właśnie to niewysłowione szczęście spotkało. Ponieważ miłość prawdziwa pragnie, aby wszyscy Boga poznali i kochali, przeto i oni stali się apostołami, bo nietylko rozmawiali między sobą o Bożem Dzieciątku, ale opowiadali o Niem innym, których w drodze spotykali.

Wszyscy dziwowali się temu, ale Ewangelista nie donosi, czy choć niektórzy z Betleemitan pospieszyli za pastuszkami do stajenki. Zdaje się, że jedni niedowierzali, inni żałowali trudu.

Tak się dzieje i dzisiaj wśród chrześcijan. Są tacy, co niby podziwiają prawdy i prawa religii, ale niechcą stosować do nich swego życia, dlatego tylko, że to wymaga przezwyciężenia się i zaparcia, a oni są niesłychanie miękkimi i słabymi dla siebie.

Czy takiej zniewieściałości niema u ciebie?

Nie brak i takich, niby pobożnych, co chętnie i długo się modlą, dalekie odbywają pielgrzymki, rozczulają się, słuchając kazania, albo czytając książki duchowne, ale nie mogą zdobyć się na ofiarę z miłości własnej, aby przebaczyć urazę, upokorzyć się przed bliźnim, albo spełnić trudniejszy uczynek miłosierdzia.

Czy takiej niewierności niema u ciebie?

Rachunek sumienia – Akt skruchy – Postanowienia:

Będę często, a szczególnie w czasie Bożego Narodzenia, bawić z pastuszkami w stajence, u stóp Dzieciątka Bożego; o nich Ono będzie na zawsze rozkoszą i miłością mojego Serca.

Komunia duchowna – Modlitwa zwykła.

Święty Biskup Józef Sebastian Pelczar