Bóg, twórca i stróż sumienia

 

Sumieniem nazywamy sąd rozumu o moralności

czynów. Wiąże się on z przeświadczeniem o wolnym wyborze

woli. Działanie istot pozbawionych rozumu, jak wariatów lub

niemowląt, podobnie istot zniewolonych przymusem fizycznym

czy hipnotycznym, nie jest zasługą ani winą, bo nie wynikło z

orzeczenia sumienia. Odzywają się w nas także uczucia

moralne, jak zadowolenie z dokonania czynu dobrego, a

niezadowolenie z popełnienia grzechu. Przyspieszają one sąd

sumienia albo dodają mu siły. Np. czasem czujemy niesmak i

niepokój wewnętrzny. Powinniśmy wówczas rozważyć bacznie

nasze postępowanie. Z reguły zauważymy w nim coś

niewłaściwego, co wymaga naprawy.

Czasem człowiek nie chce się poprawić, a wyrzuty

sumienia usiłuje zagłuszyć pijatyką, grą w karty lub innymi

zabawami. Owocem będzie zapomnienie tylko chwilowe. Przy pierwszej lepszej sposobności sumienie odezwie się z

podwójną siłą i może nawet wywołać halucynacje, w których

winny widzi przed sobą miejsce lub przedmiot zbrodni. Im

wcześniej i staranniej zło naprawimy, tym lepiej uspokoimy

sumienie. Zapytujemy: Jak powstał ów głos sumienia? Skąd

nabiera on mocy, dziwnie niepokojącej? Gdyby człowiek sam

sobie wytworzył sąd sumienia, to zdołałby go również usunąć,

gdy zechce. A jednak sumienie odzywa się czasem niezależnie

od naszej woli! Widocznie z głosem sumienia łączy się

przeczucie, że poza nami istnieje Bóg wszędzie obecny i

wszechwiedzący, a najsprawiedliwszy. Kary Jego nie

ujdziemy, jeżeli rychło nie naprawimy zła całkowicie. Czujemy,

że Bóg musi się brzydzić nieskończenie wszelkim złem, bo jest

najświętszy, więc chociażbyśmy wiele dobrego czynili, nie

zdołamy się Bogu spodobać, jeżeli wprzód nie naprawimy

krzywd przez siebie wyrządzonych.

Przed wyrokiem sumienia nie schronimy się nigdzie; czas

ani miejsce nie stanowią dlań przeszkody. Fakt ten świadczy,

że Bóg ustanowił powszechne a niezmienne prawa moralne i

stoi na straży tych praw.

Jak popęd do wiedzy i do postępu pobudza nas do

kształcenia się i do wynalazków, tak sumienie nakłania do

doskonalenia się etycznego.

 

24. Co znaczy: Bóg jest najświętszy?

 

Bóg jest najświętszy, znaczy, że Bóg kocha tylko dobro, a

niewymownie brzydzi się złem.

 

25.Bóg jest najsprawiedliwszy, znaczy, że Bóg wynagradza za

wszystko dobre, a karze za złe, według tego, jak kto

zasłużył.

Czasem na ziemi złym powodzi się dobrze, a dobrym

źle. Wymaga tego sprawiedliwość Boża. Nie ma bowiem

grzesznika, który by czasem nie zrobił coś dobrego. Jeżeli Bóg

przewiduje, że grzesznik nie będzie pokutował i pójdzie na

potępienie, to za jego dobre uczynki musi go Bóg wynagrodzić

na ziemi. Inaczej grzesznik byłby pokrzywdzony. Nie ma

również człowieka dobrego, który by nigdy nie zgrzeszył,

chociażby w rzeczach drobnych. Jeżeli Bóg chce, aby on nie

cierpiał w czyśćcu, ale poszedł wprost do nieba, to karze go na

tym świecie. Żaden święty nie narzekał na przykrości, ale

mawiał: „To jest mój czyściec”.

Bóg zwyczajnie nie zaraz karze grzesznika, ale czeka

cierpliwie, aby się grzesznik poprawił. Bóg bowiem miłuje ludzi i

nawet tych, co Go obrażali, pobudza łaską swoją do poprawy.

Skoro zaś grzesznik szczerze pokutuje, Bóg przebacza mu

chętnie grzechy i kary. Bóg jest miłosierny.

26. Co znaczy: Bóg jest najcierpliwszy?

Bóg jest najcierpliwszy, znaczy, że Bóg zwykle nie zaraz

karze grzesznika, ale czeka, aby się grzesznik poprawił.

27. Co znaczy: Bóg jest miłosierny?

Bóg jest miłosierny, znaczy, że Bóg chętnie przebacza

grzechy i kary tym, co pokutują.