Bóg jest przyczyną najwyższą
Każda rzecz i każde zjawisko musi mieć swoją
przyczynę wystarczającą. Już dziecko zwykło pytać: Kto to
zrobił? Dlaczego tak jest? Pytania te są pierwszymi objawami
myślenia u dziecka. Z czasem pobudzają one ludzi do badań
samodzielnych, do naukowego poznania rzeczy i do
wynalazków różnego rodzaju. Ten dopiero zna rzecz naukowo,
kto poznał jej przyczyny. Zwierzęta i małe dzieci widzą
błyskawice i słyszą grzmoty, ale nie znają ich powodu, nie
wiedzą o elektryczności. Wykształcony człowiek zna
elektryczność i potrafi ją zużytkować w sposób przeróżny. To Od zjawisk wznosimy się do badania przyczyn
najbliższych, zwykle drugorzędnych, od nich zaś posuwamy się
do badania przyczyn coraz wyższych, pierwszorzędnych.
Każda nauka bada zjawiska i przyczyny w swoim zakresie,
więc przy badaniu tego samego zjawiska czym innym zajmują
się nauki przyrodnicze, czym innym fizyka, czym innym
chemia, estetyka, higiena itp. Filozofia bada podstawowe
pojęcia wszystkich nauk, stara się dotrzeć do przyczyn
najgłębszych i najogólniejszych.
Filozofia uczy, że musi istnieć jedna najwyższa
przyczyna wszystkich przyczyn, która już nie ma za sobą nic,
ale jest bytem samym, od niczego niezawisłym, i źródłem
wszelkiego bytu. Gdyby jej nie było, to wszystkie inne
przyczyny równałyby się łańcuchowi wiszącemu w powietrzu,
bez żadnego punktu zaczepienia. Najwyższa przyczyna ma
źródło bytu sama w sobie, nie da się nikomu zmienić ani
zniszczyć, jest niezmienna i wiecznie trwała. Filozofowie
nazywają ją absolutnym bytem lub absolutem; ogół nazywa ją
Bogiem. Każde zjawisko może nas doprowadzić do poznania
Boga, jeżeli nie poprzestaniemy na badaniu przyczyn niższych,
lecz dotrzemy aż do przyczyny najwyższej.
Kto jest najwyższą przyczyną wszechrzeczy? Jakie
przymioty musi mieć najwyższa przyczyna bytu?
Nie może być dwóch przyczyn najwyższych, bo czym
byłaby jedna, tym nie byłaby druga. W działaniu również jedna
ograniczałaby drugą, więc żadna nie byłaby najwyższą. Kto
zatem przyjmuje istnienie dwóch Bogów (dualizm), ten
widocznie zatracił czystą ideę bóstwa, jako najwyższej przyczyny, a usposobiony jest do wiary w istnienie mnóstwa
bożków. Najwyższa przyczyna musi być jedna, jednolita.
Zwolennicy rozwoju mechanicznego utrzymują, że ludzie
od wielobóstwa (politeizmu) wznosili się stopniowo do czci
jednego Boga, czyli do monoteizmu. Badania historyczne
stwierdzają coś wprost przeciwnego. U Chaldejczyków,
Egipcjan, Greków, Rzymian, Germanów, Słowian itd. czczono
pierwotnie jednego tylko Boga, a dopiero z biegiem czasu,
oddalając się od pierwotnych, czystych pojęć, tworzyli sobie
ludzie wyobrażenia coraz to większej liczby bożków.
1. Ile jest Bogów?
Bóg jest jeden i jeden tylko być może.
2. Co znaczy: Bóg jest samoistny?
Bóg jest samoistny, znaczy, że Bóg swojego istnienia nie
zawdzięcza nikomu, gdyż on właśnie jest samym bytem.
3. Co znaczy: Bóg jest niezmienny?
Bóg jest niezmienny, znaczy, że Bóg nie zmienia się nigdy,
ani w swojej istocie, ani w przymiotach.
Bóg nie może być raz lepszy, raz gorszy, lecz jest
zawsze najdoskonalszy. Bóg nie zmienia również orzeczeń
swoich. Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą,
zapewnił Pan Jezus (Łk 21, 33).
4. Co znaczy: Bóg jest wieczny?
Bóg jest wieczny, znaczy, że Bóg zawsze był i zawsze będzie. rodziców względnie twórców muszą się oddać śmierci, jeden
Bóg nie miał początku i nie będzie miał Końca. A chociaż
niektóre stworzenia są nieśmiertelne, to ta nieśmiertelność nie
leży w ich naturze, ale jest jedynie darem Boga. Bóg jeden jest
wieczny z natury swojej.
5. Co znaczy: Bóg jest niezmierzony?
Bóg jest niezmierzony, znaczy, że dla Boga nie ma granic w
czasie ani w przestrzeni.
Wobec Boga, który jest nieogarniony całym światem, a
samoistny, wszystko inne jest czymś nader marnym.
Powinniśmy być gotowi stracić wszystko, byle złączyć się z Panem Bogiem.