XXXIII. Katechizm Katolicki Świętego Piusa X
O Sakramentach
O ISTOCIE SAKRAMENTÓW ŚWIĘTYCH
- Czego dotyczy czwarta część nauki chrześcijańskiej?
Czwarta część nauki chrześcijańskiej dotyczy sakramentów świętych. - Co znaczy słowo «sakrament»?
Słowo «sakrament» znaczy zmysłowy i skuteczny znak łaski Bożej, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa dla uświęcenia naszych dusz. - Dlaczego sakramenty nazywane są zmysłowymi i skutecznymi znakami łaski Bożej?
Sakramenty są nazywane zmysłowymi i skutecznymi znakami łaski Bożej, gdyż każdy sakrament za pomocą zmysłowych znaków oznacza łaskę Bożą, którą sprawia zarazem w naszych duszach. - Podaj przykład jak sakramenty są zmysłowymi i skutecznymi znakami łaski.
Na przykład w sakramencie chrztu polanie głowy wodą i słowa «Ja ciebie chrzeże», to znaczy obmywam, «w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego», jest zmysłowym znakiem skutków działania chrztu w duszy, bo tak jak woda obmywa ciało z brudu, to podobnie łaska udzielana w sakramencie chrztu obmywa duszę z grzechów. - Ile jest sakramentów i jak są nazywane?
Sakramentów jest siedem i są nimi: chrzest, bierzmowanie, Eucharystia, pokuta, ostatnie namaszczenie, kapłaństwo i małżeństwo. - Czego wymaga sakrament?
Sakrament wymaga materii, formy i szafarza, który musi mieć intencję czynienia tego, co czyni Kościół. - Czym jest materia sakramentu?
Materią sakramentów są rzeczy zmysłowe, używane do spełnienia sakramentu, jak na przykład naturalna woda przy chrzcie, a oliwa i balsam przy bierzmowaniu. - Czym jest forma sakramentu?
Formą sakramentów są słowa wypowiadane dla spełnienia sakramentu. - Kim jest szafarz sakramentu?
Szafarzem sakramentu jest osoba sprawująca albo udzielająca sakramentu.
O GŁÓWNYM SKUTKU SAKRAMENTÓW, CZYLI O ŁASCE
10. Czym jest łaska?
Łaska jest wewnętrznym darem nadprzyrodzonym, udzielanym nam niezasłużenie mocą zaśług Jezusa Chrystusa dla osiągnięcia życia wiecznego.
11. Jakie są rodzaje łaski?
Łaska dzieli się na uświęcającą, zwaną także habitualną i na łaskę uczynkową.
12. Czym jest łaska uświęcająca?
Łaska uświęcająca to dar nadprzyrodzony wlewany do naszej duszy, który usprawiedliwia i czyni nas przybranymi dziećmi Bożymi i dziedzicami nieba.
13. Jakie są rodzaje łaski uświęcającej?
Istnieją dwa rodzaje łaski uświęcającej: pierwsza i druga.
14. Czym jest pierwsza łaska?
Pierwsza łaska przynosi usprawiedliwienie z grzechu śmiertelnego do stanu sprawiedliwości.
15. Czym jest druga łaska?
Druga łaska daje wzrost tej pierwszej.
16. Czym jest łaska uczynkowa?
Łaska uczynkowa jest darem nadprzyrodzonym, który oświeca umysł, oraz porusza i umacnia wolę, abyśmy mogli czynić dobro i unikać zła.
17. Czy możemy się sprzeciwić łasce Bożej?
Tak, możemy się sprzeciwić łasce Bożej, gdyż nie niszczy ona naszej wolnej woli.
18. Czy własnymi siłami możemy osiągnąć życie wieczne?
Bez pomocy Bożej, tylko własnymi siłami, nie możemy osiągnąć, aby zdobyć życie wieczne.
19. Jak Bóg udziela łaski?
Bóg udziela łaski przede wszystkim za pomocą sakramentów.
20. Czy sakramenty udzielają innych łask oprócz łaski uświęcającej?
Sakramenty udzielają nie tylko łaski uświęcającej, ale również łaski sakramentalnej.
21. Czym jest łaska sakramentalna?
Łaska sakramentalna polega na tym, że po przyjęciu sakramentu mamy prawo do uzyskania w odpowiednim czasie łask uczynkowych niezbędnych do wypełniania obowiązków wynikających z przyjętego sakramentu. Przyjęcie chrztu daje na przykład prawo do uzyskania łask niezbędnych w życiu chrześcijańskim.
22. Czy sakramenty zawsze udzielają łask osobie, która je przyjmuje?
Sakramenty zawsze udzielają łask osobie, która je przyjmuje, o ile ta osoba jest dobrze przygotowana.
23. Kto nadaje sakramentom moc udzielania łaski?
Moc udzielania łaski nadaje sakramentom Jezus Chrystus przez swą mękę i śmierć.
24. Które sakramenty udzielają pierwszej łaski uświęcającej?
Pierwszej łaski uświęcającej udzielają i czynią nas przyjaciółmi Boga dwa sakramenty: chrzest i pokuta.
25. Jak z tego powodu są nazywane te dwa sakramenty?
Te dwa sakramenty, chrzest i pokuta, są z tego powodu nazywane sakramentami umarłych, gdyż zostały ustanowione przede wszystkim dla przywrócenia życia łaski w duszach umarłych przez grzech.
26. Które sakramenty dają wzrost łaski u tych, którzy już posiadają łaskę?
Sakramenty, które dają wzrost łaski u tych, którzy już posiadają łaskę, to pozostałe pięć: bierzmowanie, Eucharystia, ostatnie namaszczenie, kapłaństwo i małżeństwo, które udzielają drugiej łaski uświęcającej.
27. Jak z tego powodu nazywane są te sakramenty?
Te pięć sakramentów – bierzmowanie, Eucharystia, ostatnie namaszczenie, kapłaństwo i małżeństwo – jest więc nazywanych sakramentami żywych, gdyż osoby, które przyjmują te sakramenty muszą być wolne od grzechu śmiertelnego, to znaczy ich dusze muszą żyć za sprawą łaski uświęcającej.
28. Jakim grzechem jest przyjmowanie sakramentów żywych przez osoby świadome, że nie są w stanie łaski?
Przyjmowanie sakramentów żywych przez osobę świadomą, że nie jest w stanie łaski jest ciężkim świętokradztwem.
29. Które sakramenty są szczególnie potrzebne do zbawienia?
Do zbawienia są szczególnie potrzebne dwa sakramenty: chrzest i pokuta. Chrzest jest potrzebny wszystkim, a pokuta tym, którzy po chrzcie popełnili grzech śmiertelny.
30. Który sakrament jest największy ze wszystkich?
Największym ze wszystkich sakramentem jest Eucharystia, gdyż nie tylko zawiera łaskę, ale także Jezusa Chrystusa, twórcę łaski i sakramentów.
O CHARAKTERZE WYCISKANYM NA DUSZY PRZEZ NIEKTÓRE SAKRAMENTY
31. Które sakramenty można przyjmować tylko jeden raz?
Trzy sakramenty można przyjmować tylko jeden raz, a są to chrzest, bierzmowanie i kapłaństwo.
32. Dlaczego trzy sakramenty: chrzest, bierzmowanie i kapłaństwo, można przyjmować tylko jeden raz?
Trzy sakramenty: chrzest, bierzmowanie i kapłaństwo, można przyjmować tylko jeden raz, gdyż każdy z nich wyciska na duszy wyjątkowy charakter.
33. Co to jest ten charakter wyciskany na duszy przez sakramenty chrztu, bierzmowania i kapłaństwa?
Charakter wyciskany na duszy przez sakramenty chrztu, bierzmowania i kapłaństwa jest znakiem duchowym, który nigdy nie będzie starty z duszy.
34. Czemu służy ten charakter wyciskany na duszy przez te trzy sakramenty?
Charakter wyciskany na duszy przez te trzy sakramenty służy jako znamię członków Jezusa Chrystusa w przypadku chrztu, Jego żołnierzy w przypadku bierzmowania, oraz Jego szafarzy w odniesieniu do kapłaństwa.
O CHRZCIE
NATURA I SKUTKI SAKRAMENTU CHRZTU
- Czym jest sakrament chrztu?
Chrzest jest sakramentem, mocą którego rodzimy się ponownie w łasce Bożej i stajemy się chrześcijanami. - Jakie są skutki sakramentu chrztu?
Sakrament chrztu udziela pierwszej łaski uświęcającej, która zmywa grzech pierworodny, a także grzechy uczynkowe, jeżeli ktoś je popełnił, odpuszcza wszelkie kary za te grzechy, odciska na duszy charakter chrześcijański, czyni członkiem Kościoła i dziedzicami nieba, oraz uzdalnia nas do przyjmowania innych sakramentów. - Co jest materią chrztu?
Materią chrztu jest naturalna woda, którą polewa się głowę osoby chrzczonej w takiej ilości, aby woda spływała. - Co jest formą chrztu?
Formą chrztu są słowa: «Ja ciebie chrzczę w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego».
SZAFARZ SAKRAMENTU CHRZTU
5. Do kogo należy udzielanie chrztu?
Udzielanie chrztu jest prawem biskupów i proboszczów, ale w stanie konieczności każdy człowiek, obojga płci, a nawet heretyk lub niewierny, może udzielić chrztu, o ile uczyni to należycie i z intencją czynienia tego, co czyni Kościół.
6. Kto w razie konieczności ochrzczenia osoby zagrożonej śmiercią powinien udzielić chrztu, jeżeli jest obecnych kilka osób?
W razie konieczności ochrzczenia osoby zagrożonej śmiercią, jeżeli jest obecnych kilka osób, chrztu powinien udzielić zwłaszcza kapłan, a gdy go nie ma, wówczas ktoś z niższego duchowieństwa, albo w jego nieobecności, świecki – raczej mężczyzna niż kobieta – chyba, że kobieta byłaby sprawniejsza lub jej udział byłby stosowniejszy.
7. Jaką intencją powinna się kierować osoba udzielająca chrztu?
Osoba udzielająca chrztu powinna się kierować intencją czynienia tego, co czyni Kościół święty przy chrzcie.
OBRZĘDY CHRZTU I WARUNKI WYMAGANE OD DOROSŁYCH, KTÓRZY SĄ CHRZCZENI
8. Jak udziela się chrztu?
Chrztu udziela się przez polanie wodą głowy osoby chrzczonej, a jeżeli nie można polać głowy, to jakiejś innej głównej części ciała, i przez wypowiedzenie w tym czasie słów: «Ja ciebie chrzczę w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego».
9. Czy dokona się chrzest, jeżeli jedna osoba polewa wodą, a inna wypowiada słowa?
Jeżeli jedna osoba polewa wodą, a inna wypowiada słowa, to nie dokona się chrzest, gdyż konieczne jest, aby uczyniła to jedna i ta sama osoba.
10. Czy w razie wątpliwości, czy dana osoba żyje, należy zrezygnować z chrztu?
W razie wątpliwości, czy dana osoba żyje, należy udzielić chrztu warunkowego, mówiąc: «Jeżeli żyjesz, to ja ciebie chrzczę w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego».
11. Kiedy należy ochrzcić nowonarodzone dzieci?
Nowonarodzone dzieci należy ochrzcić jak najszybciej po narodzeniu.
12. Dlaczego potrzebny jest taki pośpiech przy chrzcie dzieci?
Pośpiech ten jest potrzebny, gdyż w ich wieku są one narażone na liczne zagrożenia życia, a bez chrztu nie mogą być zbawione.
13. Czy rodzice grzeszą, gdy wskutek ich zaniedbania dzieci umierają bez chrztu, albo gdy opóźniają chrzest?
Tak, ciężko grzeszą rodzice, których dzieci umierają bez chrztu, bo odbierają im zbawienie, a podobnie ciężko grzeszą gdy opóźniają chrzest, gdyż wystawiają dzieci na ryzyko śmierci bez chrztu.
14. Jakie warunki powinna spełnić osoba dorosła przyjmująca chrzest?
Osoba dorosła przyjmująca chrzest powinna oprócz wiary posiadać przynajmniej niedoskonałą skruchę za popełnione grzechy śmiertelne.
15. Co otrzyma dorosły, który zostanie ochrzczony w grzechu śmiertelnym bez takiej skruchy?
Dorosły ochrzczony w grzechu śmiertelnym bez takiej skruchy, otrzyma charakter chrztu, ale nie uzyska odpuszczenia grzechów, ani łaski uświęcającej, dopóki przez doskonałą skruchę albo przez sakrament pokuty nie będzie usunięta ta przeszkoda.
KONIECZNOŚĆ PRZYJĘCIA CHRZTU I OBOWIĄZKI OCHRZCZONYCH
16. Czy chrzest jest konieczny do zbawienia?
Chrzest jest bezwzględnie konieczny do zbawienia, gdyż Pan Jezus powiedział wyraźnie: «Jeżeli człowiek się nie narodzi powtórnie z wody i z Ducha Świętego, to nie może wejść do królestwa niebieskiego».
17. Czy brak chrztu można jakoś uzupełnić?
Brak chrztu można uzupełnić przez męczeństwo, które zwane jest chrztem krwi, albo aktem doskonałej miłości do Boga, czy też skruchy, wraz z pragnieniem, przynajmniej niewyraźnym, przyjęcia chrztu, co jest nazywane chrztem pragnienia.
18. Jakie są obowiązki ochrzczonych?
Osoba ochrzczona ma obowiązek zawsze wyznawać wiarę i przestrzegać praw Jezusa Chrystusa i Jego Kościoła.
19. Czego się wyrzekamy przyjmując chrzest święty?
Przyjmując chrzest święty wyrzekamy się na zawsze diabła, jego uczynków i jego pychy.
20. Czym są uczynki diabła i jego pycha?
Przez uczynki diabła i jego pychę rozumiemy grzech i zasady tego świata, przeciwne do zasad Ewangelii.
IMIONA I RODZICE CHRZESTNI
21. Dlaczego każdy na chrzcie otrzymuje imię jakiegoś świętego?
Każdy otrzymuje na chrzcie imię jakiegoś świętego, aby dana osoba znalazła się pod ochroną patrona z nieba, oraz aby starała się go naśladować.
22. Kim są rodzice chrzestni?
Rodzice chrzestni to osoby, które zgodnie z postanowieniem Kościoła trzymają dziecko do chrztu, odpowiadają w jego imieniu oraz w obliczu Boga zobowiązują się zadbać o chrześcijańskie wychowanie dziecka, zwłaszcza w zastępstwie rodziców.
23. Czy jesteśmy zobowiązani do dochowania obietnic i postanowień złożonych przez naszych rodziców chrzestnych?
Jesteśmy z pewnością zobowiązani do dochowania obietnic i postanowień złożonych przez naszych rodziców chrzestnych, gdyż w zamian za to Bóg obdarzył nas łaską.
24. Jakich ludzi należy wybierać na rodziców chrzestnych?
Na rodziców chrzestnych należy wybierać ludzi uczciwych i wiernych prawom Kościoła.
25. Jakie są obowiązki rodziców chrzestnych?
Rodzice chrzestni są zobowiązani troszczyć się o to, aby ich duchowe dzieci poznawały prawdy wiary i prowadziły dobre życie chrześcijańskie, a także powinni być dla nich budującym przykładem.
26. Jaki związek rodzi się pomiędzy rodzicami chrzestnymi a osobą przyjmującą chrzest?
Pomiędzy rodzicami chrzestnymi a osobą przyjmującą chrzest i jej rodzicami rodzi się duchowy związek, który stanowi przeszkodę do zawarcia małżeństwa pomiędzy tymi osobami.
źródło: Katechizm Katolicki św. Piusa X